Ternaard in de 18de eeuw

Ternaard was in de 18de eeuw zowel landbouwdorp als bestuursplaats. Herbergen, ambachtslieden, boeren en bestuurders ontmoetten elkaar rond kerk, vaarten en het rechthuis.

Boerenerf rond 1715.

Catharina Schrader komt meer dan eens

Op 6 september 1710 werd Catharina Schrader naar Ternaard gehaald bij Trijntje, de vrouw van koster Jan Jansen. Een plaatselijke vroedvrouw was al twee dagen aanwezig. In oktober 1711 volgde opnieuw een zware bevalling, bij Antie, de vrouw van een wortelverkoper. Ook later kwam Schrader naar Ternaard.

Rechthuis en molen

In of kort na 1725 werd een nieuw rechthuis gebouwd. De korenmolen stond nog steeds in het dorp; een belastingregister uit 1713 bevestigt zijn bestaan.

1726: met de slede naar een bevalling

De aantekeningen van vroedvrouw Catharina Schrader geven ook iets prijs over reizen. In februari 1726 werd zij per slede naar Ternaard gebracht. Water en lage wegen konden in een strenge winter bevriezen en vervoer veranderde dan in korte tijd. Schrader reisde vanuit Dokkum op elk uur van de dag naar patiënten in de omgeving. Haar bezoeken aan Ternaard betroffen onder anderen het gezin van de koster, de vrouw van een wortelverkoper en later haar eigen dochter.

Schaatsen rond 1715.

Bestuur tussen boeren en ambachtslieden

Het rechthuis maakte Ternaard tot meer dan een landbouwdorp. Wie voor bestuur, rechtspraak of grietenijzaken kwam, trof er dezelfde vaarten en straten als boeren, winkeliers en ambachtslieden. De korenmolen leverde een dagelijkse dienst aan de landbouw. In het nabijgelegen Hantum waren bewoners voor gespecialiseerde verloskundige hulp eveneens op Dokkum aangewezen.

Kraamzorg rond 1770.

Wat is nog herkenbaar?

De Hantumervaart en oude dorpsstraten.
De kerk.
De ligging van Ternaard als centraal dorp in het omringende landbouwgebied.

1749-1750: Jacob Sybes

Landarbeider Jacob Sybes woonde met zijn vrouw Eelkjen Reinders in Ternaard. Hij nam deel aan het oproer in de nacht van 1 op 2 juli 1749 en vluchtte daarna naar Duitsland. Na zijn terugkeer werd hij gevangengenomen. Op 18 april 1750 volgde in Leeuwarden zijn onthoofding met het zwaard. Jacobs optreden, de vlucht en het doodvonnis.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.