Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen en latere herinneringen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum .
Op 14 oktober 1711 werd Catharina naar Ternaard gehaald bij Antie. In het register noemt zij haar man Aale Claasen, wortelverkoper; in haar latere herinnering schrijft zij korter over “Claas wortelcoper”. De Ternaarder vroedvrouw was al bij Antie geweest.
Het vruchtwater was volgens Catharina de dag ervoor al weggelopen. Er was weinig ontsluiting en zij beschreef de baarmoeder als hard en scheef. Het kind lag met een schouder voor de geboorteopening en één hand stak naar voren.
Ziekenzorg rond 1715.
Een chirurgijn of andere medische hulpverlener aan het werk. Vroedvrouwen en chirurgijns maakten deel uit van de vroeg-18de-eeuwse gezondheidszorg.
Lees meer over gezondheidszorg
.
Om het kind te kunnen draaien liet Catharina Antie voorovergaan met het hoofd omlaag. Vanuit die houding kreeg zij het kind van achteren te pakken en bracht zij de voeten naar de geboorteopening. Daarna zette zij Antie weer in een gewone positie en probeerde het kind verder geboren te laten worden.
De geboorte liep opnieuw vast. De baarmoeder sloot zich volgens Catharina rond de hals van het kind. Zij deed daarop een touw om de hals van het kind en trok het met grote kracht naar buiten. Het kind overleefde de bevalling niet.
Catharina schreef dat zij Antie gemakkelijker had kunnen helpen wanneer zij vóór het breken van het vruchtwater was gekomen en vóórdat de Ternaarder vroedvrouw al had gewerkt. Antie zelf had daarna volgens Catharina een gezonde kraamtijd. In haar register noteerde zij dat vroedvrouw Detie Moy het geval had overgegeven en dat zij vijf gulden ontving.
Ziekenzorg rond 1715.
Een chirurgijn of andere medische hulpverlener aan het werk. Vroedvrouwen en chirurgijns maakten deel uit van de vroeg-18de-eeuwse gezondheidszorg.
Lees meer over gezondheidszorg
.
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Dokkum op de actuele kaart. De oude binnenstad en de stadsgracht zijn nog duidelijk herkenbaar.
Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Lees meer over Dokkum in de 18de eeuw
.
Kraamzorg rond 1714.
Een beeld uit het dagelijkse leven in Friesland in de tijd van Catharina Schrader. Het helpt de woon- en werkomgeving van haar patiënten voor te stellen.
Lees meer over gezondheidszorg
.
Bevalling en kraamzorg in Friesland
Kuikhorne: de vrouw op nat stro, 1712
Dokkum op de kaart van Schotanus uit 1664. De Hogepol, waar Catharina woonde, ligt bij de Hanspoort.
Bekijk de volledige kaart van Dokkum uit 1664.
Kraamzorg rond 1715.
Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg
.

Catharina Geertruida Schrader, Memoryboeck van de vrouwens. Het notitieboek van een Friese vroedvrouw 1693-1745, bewerkt door M.J. van Lieburg.