Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen en latere herinneringen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum .

Wetzens, 1711: achtergebleven stukken van de nageboorte

Catharina beschreef dit geval in haar latere herinnering onder 16 juli 1711. In het register staat dezelfde behandeling onder 11 juni. Zij werd in Wetzens gehaald bij een arbeider die zij Klas of Claas noemt en zijn vrouw. Vroedvrouw Teirtie Moy had de bevalling al begeleid. Catharina kwam daarna voor de ernstige complicaties.

Winterreis te voet rond 1715.

Winterreis te voet rond 1715.

Bij haar onderzoek vond Catharina dat de endeldarm sterk naar buiten was geperst. Zij beschreef het weefsel als zwart en ontstoken. Ook in de baarmoeder zag zij een ernstige ontsteking. De vrouw verkeerde volgens Catharina in doodsnood en had pijn alsof zij opnieuw barensweeën had.

Herberg rond 1715.

Herberg rond 1715.

Een vroedvrouw onderzoekt een zwangere vrouw, rond 1650.
Lees meer over bevalling en kraamzorg

Catharina ging met haar hand naar binnen en haalde verschillende achtergebleven stukken van de nageboorte weg. Daarna bracht zij de baarmoeder met haar hand weer op zijn plaats.

Vervolgens spoelde zij de vrouw met een tinctuur van Franse wijn waarin mirre en aluin waren gestoten. Daarna bracht zij een cataplasma aan, een papachtig verband of omslag. Catharina schreef dat de pijn direct afnam.

De vrouw herstelde volgens Catharina volledig. In het register noteerde zij voor de behandeling drie gulden.

Kraamzorg rond 1715.

Kraamzorg rond 1715.

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg .

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Dokkum op de kaart

Dokkum op de actuele kaart. De oude binnenstad en de stadsgracht zijn nog duidelijk herkenbaar.

Catharina Schrader

Dokkum rond 1710.

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Lees meer over Dokkum in de 18de eeuw .

Kraamzorg rond 1715.

Kraamzorg rond 1715.

Een beeld uit het dagelijkse leven in Friesland in de tijd van Catharina Schrader. Het helpt de woon- en werkomgeving van haar patiënten voor te stellen.
Lees meer over gezondheidszorg .

Verder lezen

Bevalling en kraamzorg in Friesland

Meer over Catharina

Catharina Schrader: overzicht

Nijkerk: Alltie Jouwkes, 1711

Kuikhorne: de vrouw op nat stro, 1712

Gracht rond 1664.

Dokkum op de kaart van Schotanus uit 1664. De Hogepol, waar Catharina woonde, ligt bij de Hanspoort.

Bekijk de volledige kaart van Dokkum uit 1664.

Groenteverkoop rond 1715.

Een boerin verkoopt groente op een Friese markt. Het beeld laat het dagelijkse boeren- en marktleven zien van gezinnen zoals het gezin dat Catharina in Wetzens bezocht.
Lees meer over handel, markt en herberg .

Kraamzorg rond 1715.
Kraamzorg rond 1715.

Dagelijks leven

Bronnen

Catharina Geertruida Schrader, Memoryboeck van de vrouwens. Het notitieboek van een Friese vroedvrouw 1693-1745, bewerkt door M.J. van Lieburg.