Wetzens: klein terpdorp bij Dokkum
Wetzens, tegenwoordig meestal Wetsens geschreven, was ook in het begin van de 18de eeuw al een klein dorp. De kerk staat op het restant van een terp. Een ringweg en de indeling van de percelen bewaren nog delen van de oude ronde dorpsstructuur.
De terp is aan het einde van de 19de eeuw grotendeels afgegraven. Kerk, kerkhof en enkele delen van de woonheuvel bleven bestaan. De middeleeuwse kerk was aan Sint Vitus gewijd.
Kerk rond 1700.
De Beneficiaalboeken ontbreken voor Wetzens
Voor veel Friese dorpen zijn in de Beneficiaalboeken van 1543 lijsten met kerkelijke goederen en inkomsten bewaard. Voor Wetzens ontbreken deze gegevens in de overgeleverde verzameling. Daardoor weten we uit deze bron minder over het kerkland en de inkomsten van het dorp dan bijvoorbeeld voor Hantum.
De Beneficiaalboeken van 1543 en andere historische bronnen
Catharina Schrader in Wetzens
- 1711: Catharina behandelt een ernstige complicatie na een bevalling .
- 1739: zij wordt gehaald bij de vrouw van boer Balling .
Huishouden rond 1770.
De terp verdween onder schop en wagen
De terp was vroeger veel groter dan het huidige hoge kerkterrein. In 1892, 1896 en 1897 werd er grond afgegraven. Een bericht in de Oostergokrant van 6 maart 1897 meldde dat arbeiders bij het werk onder meer aardewerk en oude doodkisten aantroffen. Zelfs een intact ei werd genoemd. Terpaarde was vruchtbaar en kon elders als grondverbetering worden verkocht. Op de 19de-eeuwse pagina staat deze afgraving uitgebreider.
Boerenerf rond 1700.
Jarla werd een boerderij
Ten noorden van het kleine dorp lag Jarla. De state had een veelbewogen oudere geschiedenis. In de 17de eeuw worden nog bewoners genoemd, maar in 1640 was Jarla een pachtboerderij. Daarmee werd een voormalig adellijk goed onderdeel van het gewone agrarische landschap rond Wetzens.
Wat is nog zichtbaar?
- Het hoge terprestant met de kerk en het ruime kerkhof.
- Een groot deel van de ringweg rond de vroegere terp.
- De radiale richting van verschillende percelen rond de oude dorpskern.
- De overwegend agrarische bebouwing rond het dorp.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.