Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Wetzens in de 16de eeuw

Wetzens was een klein terpdorp in Oostdongeradeel. Voor 1543 is er een opvallende bronleemte: de opgave van de kerkelijke goederen van Wetzens is niet bewaard in de Beneficiaalboeken.

Landbouw rond 1550.

Landbouw rond 1550.

Geen bewaard Beneficiaalboek voor Wetzens

De uitgevers van de Beneficiaalboeken noemen Wetzens onder de dorpen waarvan geen register is overgeleverd. Het kan ooit zijn ingeleverd en later verloren zijn gegaan. Daarom kunnen we voor Wetzens niet dezelfde gedetailleerde lijst van pastorie- en kerkland geven als voor bijvoorbeeld Hantum.

1580: de oude kerk

Een kerkelijke inventaris uit 1580 vermeldt in Wetzens nog een sacramentshuisje, een nis of kast waarin voor de Reformatie het geconsacreerde brood werd bewaard. Ook zijn eenvoudige grafzerken uit de 16de en 17de eeuw bewaard.

Een bronleemte die niet moet worden opgevuld

In de overgeleverde Beneficiaalboeken staat Wetzens juist tussen de dorpen waarvan de plaatselijke opgave ontbreekt. Daardoor zijn voor 1543 geen betrouwbare aantallen pondematen, renten of pachters uit deze bron te geven. Gegevens uit naburige dorpen mogen niet zonder meer op Wetzens worden toegepast. Voor de 16de eeuw moeten we het daarom hebben van andere stukken en van wat aan de kerk zelf bewaard bleef.

Hooioogst rond 1550.

Hooioogst rond 1550.

1580: een overblijfsel van de katholieke eredienst

De inventaris uit 1580 noemt nog een sacramentshuisje. Daarin werd voor de Reformatie het geconsacreerde brood bewaard. De vermelding valt in een periode waarin de inrichting en het gebruik van Friese kerken snel veranderden. Voor dagelijks werk en wonen bleef Wetzens een klein agrarisch dorp. De grotere markt- en bestuursplaats Dokkum lag op korte afstand.

Herberg rond 1550.

Herberg rond 1550.

Wat is nog herkenbaar?

  • De kerk op het restant van de terp.
  • Enkele oude zerken in en bij de kerk.
  • De compacte ligging van het kleine dorp in het kleilandschap.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.