Holwerd in de 18de eeuw
Holwerd was een kust- en landbouwdorp met een belangrijke kerk en verbindingen naar Dokkum, de omliggende dorpen en de Wadden. Een van de bekendste Friese vroedvrouwen kwam er meerdere malen voor bevallingen.
Waterbeheer rond 1750.
Catharina Schrader naar Holwerd
Catharina Schrader woonde in Dokkum en was op latere leeftijd nog actief als vroedvrouw. In haar praktijkgegevens staan vijf reizen naar Holwerd. Vier daarvan betroffen de vrouw van Hessel Douwe Ernst van Aylva, grietman of bestuurder van Westdongeradeel. Voor zulke bijzondere gevallen reisde Schrader ondanks haar leeftijd buiten de stad.
Het Memoryboeck van Catharina Schrader
Brouwers, branders en vissers
Aan het begin van de 18de eeuw telde Holwerd drie bierbrouwerijen. Eerder waren er vijf jeneverbranderijen geweest. De visserij bleef volgens een latere dorpsbeschrijving tot omstreeks 1750 van betekenis. Bij markt en handel en op de route naar Dokkum in de 18de eeuw kwamen boeren, vissers, schippers en handelaren samen.
1739: herstel van de toren
De middeleeuwse toren werd in 1739 hersteld naar plannen van Claas Balk.
1776: de oude kerk wordt gesloopt
De romaanse tufstenen kerk was tegen het einde van de 18de eeuw aan vervanging toe. In 1776 werd zij afgebroken. Ten noorden van de oude kerk liet Sicco Douwe van Aylva een nieuwe L-vormige kerk bouwen naar plannen van Willem Douwes. In het nieuwe gebouw werden oudere onderdelen hergebruikt, waaronder de gedenksteen van de dijkaanleg van 1580.
Kraamzorg rond 1720.
Dijk en land
Buiten de dorpskern bleef het dagelijks werk bestaan uit veehouderij, hooien, onderhoud aan sloten en dijken en vervoer over weg en water.
Woning rond 1800.
Winter maakte soms een landroute over zee
Ook in de 18de eeuw konden vorstperioden het vervoer volledig veranderen. Voor de winter van 1740 worden onder Ameland dagelijks tientallen sleden, sjezen en wagens over het ijs genoemd. Niet van iedere tocht is het vertrekpunt bekend, maar voor bewoners van de kust rond Holwerd hoorde de mogelijkheid van een winterverbinding over het Wad bij een uitzonderlijk strenge winter.
Wat is nog zichtbaar?
- De kerk uit 1776.
- De oudere 13de-eeuwse toren.
- De gedenksteen uit 1580.
- De Holwerdervaart.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.