Lolke Hulshuis (in modern Nederlands):

Op 3 juli 1749 ben ik 's morgens om acht uur van huis gegaan. Ik had afscheid genomen van mijn twee jongste geliefde zusters, maar niet van mijn vader. Hij was bij een officier in onze voorkamer. Wij hadden die ochtend namelijk een luitenant en drie ruiters aan huis gekregen. Bovendien moest ik haast maken. Dat ik geen afscheid van mijn vader had kunnen nemen, heeft mij dikwijls verdriet gedaan. Ik wist niet of ik hem ooit terug zou zien. Ik dacht eraan dat hij op zijn oude dag met dat vervloekte schelmenvolk moest worstelen en nu mijn hulp en bijstand zou moeten missen. Dat de goddeloosheid van die mensen de overhand zou krijgen, deed mij pijn tot in mijn ziel.

Ik ging door het erf van de weduwe van Sjaard Sijtses en klom over een hek bij Willem Harmens. Zo kwam ik op de Oude Dijk en vandaar buitendijks. Ik ging in een stuk rogge van Oege Jans liggen. Ik had geen pijp en bijna geen tondel bij mij om vuur te maken. Daardoor merkte ik meteen het begin van mijn ontberingen.

Om vijf uur 's middags ging ik naar het huis van bijzitter Heeringa. Bij hem waren vier ruiters en een wachtmeester, die in de buitenkeuken zaten. Ik ging even naar buiten. De bijzitter vroeg mij toen of ik niet naar de keuken wilde gaan. Dat deed ik. Hij liet mij een borrel jenever en een pijp geven. Die nam ik mee, zodat ik eindelijk eens kon roken. Heeringa liep steeds heen en weer, zonder de ruiters te laten merken wat hij deed. Hij zei dat ik, als ik wilde vertrekken, door het venster kon gaan. Hij zou bij de gracht een stok leggen om ermee over de gracht te springen. Zo gebeurde het. Daarna kroop ik vlak bij zijn huis weer de rogge in. De bijzitter vond het ook beter dat ik mij schuilhield om af te wachten hoe de zaken zouden verlopen.

Toen het donker werd, ging ik weer buitendijks. Daar legde ik mij neer in een hoop hooi op het land van Heeringa. Om elf uur 's avonds, terwijl ik op mijn slaapplaats lag, zag ik iemand aankomen. Ik sprong overeind, trok mijn degen en stelde mij op om mij te verdedigen. Ik riep wie daar was. 'Ik ben het, Gosse Heeringa', antwoordde hij. Hij was gekomen om te vertellen dat de substituut, een plaatsvervangend gerechtelijk ambtenaar, met zijn dienaren naar mijn vaders huis was geweest om mij te zoeken. Omdat zij mij daar niet hadden gevonden, hadden zij ook het huis van mijn schoonmoeder bezocht.

Lolke Hulshuis (in modern Nederlands):

Ik zei dat het dan tijd was om onmiddellijk te vertrekken. Gosse antwoordde van niet. Ik moest blijven. De volgende avond zou hij bij het invallen van de duisternis met een paard en sjees naar de Oude Dijk komen. Hij zou mij een eindweegs Groningen in brengen. Dat leek mij een goed plan. Maar de hooiberg vond ik niet veilig genoeg. Nadat Gosse vertrokken was, ging ik naar een stuk boekweit om daar de nacht door te brengen.

Lolke Hulshuis (in modern Nederlands):

Het regende de hele nacht hard. Ik moest op de natte grond slapen en werd van onderen en van boven doorweekt. Toch heb ik die nacht bijzonder goed gerust en vast geslapen, beter zelfs dan dikwijls in mijn eigen bed. De bijzitter had mij 's avonds zijn slaapmuts gegeven. Die droeg ik op mijn hoofd. Mijn slaapmuts was toen mijn bed, deken en kussen. Ik leunde erop met mijn elleboog om de natte grond nog enigszins tegen te houden. Overdag gebruikte ik hem weer als kussen. Ondanks die omstandigheden bleef ik opgewekt en voelde ik mij getroost.

Op 4 juli regende het nog steeds hard. Ik bleef op mijn oude slaapplaats liggen. Tussen zeven en acht uur 's morgens kwam de bijzitter langs. Hij had mij de vorige dag verteld dat hij 's morgens zou komen en, om mij te vinden, een brommend of neuriend geluid zou maken. Toen kwam ik tevoorschijn. Hij gaf mij een paar schone kousen, twee of drie stukken eten, een papieren zakje tabak en een flinke met jenever gevulde veldfles. Het zakje met tabak regende door en scheurde bijna aan stukken, zodat de tabak eruit viel en ik er niets meer aan had. De jenever kwam daarentegen uitstekend van pas. Ik was volledig doorweekt en bijna verkleumd. Ik nam een flinke teug uit de jeneverfles, en nog een tweede, totdat ik er weer gevoel van kreeg. Ik vroeg of hij het kofschip van Servaes Jans kon regelen, zodat ik daarmee naar het oosten kon varen. Hij beloofde het te proberen.

Die middag kwam de bijzitter terug. Servaes Jans durfde mij niet mee te nemen. Om acht uur 's avonds liet Gosse Heeringa door de jonge Anne Cornelis weten dat ook hij mij niet met de sjees durfde wegbrengen. Bij alle boerenhuizen zouden wachten worden geplaatst. Ik werd daar zo kwaad over dat ik mijn vloeken niet kon bedwingen. Maar het hielp niets. Ik had eerder wel gemerkt dat iemand in voorspoed veel zogenaamde vrienden heeft. Komt hij in verdrukking en tegenspoed, dan zijn ze nergens meer te vinden. Je mag dan blij zijn als zij niet tot je vijanden behoren. Dat ondervond ik nu opnieuw.

Lolke Hulshuis (in modern Nederlands):

Ik stond dus nog altijd aan land en was dat ellendige leven moe. Tussen negen en tien uur 's avonds verliet ik mijn oude slaapplaats. Ik wist nauwelijks welke richting ik zou kiezen. Ten slotte besloot ik door de Vlieterpen naar Lichtaard te gaan en aan Sijmen Aukes te vragen of hij mij met een sjees wilde wegbrengen. Ik ging naar de Nieuwe Zeedijk en daarna achter de heggen langs. Toen ik bij de oprijlaan van Rintie Jans richting Blija was gekomen, ging ik die op, tot aan de plaats waar zijn boerderij was afgebrand. Daar wachtte ik een tijd, omdat het nog te licht was om te reizen.

Ik meende bij Dijkslobbe een ruiter te zien staan. Toen het donker was, trok ik verder over de Blijer Flap naar Oosterbeintum. Aan de andere kant van Oosterbeintum kwam ik een jongen tegen, maar ik sprak hem niet aan. Vervolgens bereikte ik Rottum. Daar verdwaalde ik. Ik dacht op weg te zijn naar Lichtaard, maar na veel moeite en ongemak kwam ik bij het toegangshek van een boerderij van de familie Hiddema. Ik dacht daar een pad langs de plaats te vinden, maar zocht tevergeefs. Ik ging terug naar de weg en nam een volgende oprijlaan om nog eens te proberen Lichtaard te bereiken. Nu liep ik vast tegen de Holwerdervaart. Ik verdwaalde helemaal tussen de landerijen en had grote moeite om de juiste weg terug te vinden.

Dit was mijn laatste poging om Lichtaard te bereiken. Ik besloot er niet heen te gaan. God weet waar ik die nacht overal heb rondgedoold. Het was geen wonder dat ik het pad niet kon vinden, want ik was er nooit bij daglicht geweest, laat staan 's nachts. Eindelijk kwam ik bij het Smidshuis aan de trekweg. Daar moest ik beslissen of ik door de Wouden of langs Dokkum zou gaan. Door de Wouden leek mij gevaarlijker vanwege de vele tolhuizen en omdat ik die weg minder goed kende. Daarom koos ik Dokkum. Misschien kon ik buiten de Woudpoort iemand vinden die mij per sjees verder bracht of hielp om de stad heen te komen.

Lolke Hulshuis (in modern Nederlands):

Ik kwam bij het Dokkumer tolhuis. Gelukkig stond het open, zodat ik niet hoefde aan te kloppen om tol te betalen. Op de Streek buiten Dokkum bereikte ik het huis van Jacob Freerks. Ik klopte aan. Hij liet mij meteen binnen. Het was 5 juli, tussen twee en drie uur 's morgens.

Na een korte tijd in zijn huis vond Jacob het beter dat ik overdag bij de pelmolenaar Dirk Sickes zou blijven. Hij ging Dirk direct wakker maken. Deze ontving mij zeer vriendelijk in zijn huis en vroeg of ik niet naar bed wilde. Dat deed ik. Hij gaf mij wat te drinken en was erg aangedaan door mijn vertrek.

Die avond om tien uur gingen Dirk Sickes, Jacob Freerks en ik met een polsstok achter Oudzijl langs naar een kleine praam die in de Dokkumer Ee lag. Wij voeren ermee langs de Oude Vaart naar het Dokkumermeer. Nadat wij het tolhuis waren gepasseerd, gingen wij aan land en dwars door de landerijen naar de Wouddijk. Zij liepen een eind met mij mee. Op de dijk gingen wij zitten en dronken bij het afscheid samen een borrel jenever. Zij wensten mij toe dat God mij op mijn weg zou begeleiden.

Aan deze twee mensen merkte ik dat zij geen zogenaamde goede vrienden waren, maar oprechte vrienden. Zij hadden mij niet alleen in voorspoed geholpen, toen ik hun hulp niet nodig had, maar bleven ook trouw toen ik in verdrukking kwam en nauwelijks nog op menselijke hulp kon rekenen. Aan hen heb ik veel van mijn ontkoming te danken. Zolang ik leef, zal ik hun hulp dankbaar blijven herinneren.