Ternaard in de 17de eeuw
Op de kaart van Schotanus uit 1664 is al aaneengesloten bebouwing langs de Hantumervaart te zien. Naast boerderijen waren er states en huizen die samenhingen met de functie van Ternaard als bestuursplaats van Westdongeradeel.
Boerenerf rond 1650.
De Hantumervaart en de dorpskom
Water was een belangrijke route. Langs de Hantumervaart vormde zich een buurt die op een latere kaart nog Nieuwe Buren werd genoemd. De drie vaarten rond het dorp bepaalden mede waar huizen konden staan.
Rond 1660: een nieuw orgel
Douwe II van Aylva en Luts van Meckema schonken rond 1660 een orgel aan de kerk. Het instrument werd later verschillende keren aangepast, onder meer in 1698.
Een molen die bleef staan
De molen van Ternaard kwam in 1639 op een lijst van molens die moesten verdwijnen. Toch staat hij op de kaart van 1664 en komt hij in de 18de eeuw nog in belastinggegevens voor. De voorgenomen afbraak werd dus niet uitgevoerd.
1664: wonen langs het water
De kaart van Schotanus uit 1664 laat zien dat Ternaard niet alleen rond de kerk lag. Langs de Hantumervaart stond al een duidelijke reeks huizen. Water was voor bewoners een vervoersroute voor mensen, turf, bouwmateriaal en landbouwproducten. De latere naam Nieuwe Buren voor deze buurt past bij die langgerekte uitbreiding buiten de oudste kern. Wie verder naar het zuiden reisde, kon via het water richting Dokkum .
Zuivelbereiding rond 1650.
1639: afbraakbevel zonder afbraak
De provinciale lijst van 1639 rekende de Ternaarder windmolen tot de molens die te weinig opbrachten en moesten verdwijnen. De kaart van 1664 tekent hem echter nog steeds. Voor inwoners bleef er dus een plaatselijke mogelijkheid om graan te laten malen. Hetzelfde gebeurde in Akkerwoude , waar een molen eveneens op de afbraaklijst stond maar later nog op kaarten voorkomt.
Landbouw rond 1650.
Wat is nog herkenbaar?
- De Hantumervaart en de oude lintbebouwing.
- De kerk en delen van de oude dorpsstructuur.
- De plaats van voormalige states rond de dorpskom.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.