Hallum in de 16de eeuw
In 1543 beschreef pastoor Johannis Colonie de landerijen die bij de Hallumer pastorie hoorden. Hij noemde onder meer hooi- en bouwland, grasland, lage percelen en vier huisplaatsen in de dorpsbuurt. Een deel gebruikte hij zelf; een deel werd verhuurd. Het maaien, hooien en bewerken van zulke percelen hoorde bij het werk van boeren en landarbeiders.
Graanverwerking rond 1550.
Huur, land en kleine huisplaatsen
De kerkelijke administratie noemt tientallen percelen en jaarlijkse betalingen uit boerderijen en huizen. De vier huisplaatsen in de buurt waren veel kleiner dan de grote boerderijen en hoorden bij de gewone bebouwing van het dorp.
1552: inwoners tonen hun wapens
Bij de monstering van 1552 kwamen Hallumers met hun wapens voor de grietman, de bestuurder en rechter van het district. Haring van Sythiama, zelf grietman, werd genoteerd met onder meer een stormhoed, hellebaard en vuurwapens. Rijoerdt Aebbingha had een harnas, stormhoed en hellebaard. Andere inwoners verschenen met harnas, spies en degen. Een ringkraag was een metalen bescherming voor hals en schouders.
Smederij rond 1550.
De lijst noemt naast Haring van Sythiama en Rijoerdt Aebbingha tientallen inwoners met spiesen, degens, hellebaarden en beschermende uitrusting. Voor het maken en herstellen van metalen onderdelen waren smeden en andere ambachtslieden nodig.
Mariëngaarde in de omgeving
Ten noorden van Hallum lag het klooster Mariëngaarde. Het bezat land in een groot deel van Friesland en had ook economische betekenis voor Hallum en de omliggende dorpen. Na de Reformatie verdween het klooster als instelling.
Bewapening rond 1566.
1552: inwoners moesten met hun wapen verschijnen
De Monsterlijst van 1552 laat zien welke militaire uitrusting inwoners konden opbrengen. Zo'n lijst ontstond tijdens een wapenschouw: mannen werden opgeroepen om met hun eigen uitrusting te verschijnen en die te laten controleren. Verschillen in wapens zeggen daarom ook iets over verschillen in bezit en draagkracht tussen huishoudens.
Wat is nog zichtbaar?
- De kerk met bouwdelen uit de middeleeuwen en vroege 16de eeuw.
- De klok uit 1542.
- Het landschap rond het voormalige kloosterterrein van Mariëngaarde.
Rond 1500: de galg van Ferwerderadeel
Hallum had geen bekende eigen dorpsgalg. J.A. Mol lokaliseert de galg van Ferwerderadeel ten zuidwesten van Ferwerd, op het Galgemorgen langs de weg van Ferwerd via het klooster Foswerd naar Waaxens. Het terrein is later kadastraal terug te vinden als Ferwerd B505. De plek lag aan een belangrijke route en was goed zichtbaar. Het precieze jaar waarin de galg werd opgericht is niet bekend.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.