Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Rinsumageest in de 16de eeuw

Rinsumageest was een belangrijk dorp met meerdere adellijke huizen. Worp Tyaerda kende het gebied uit eigen ervaring. Zijn kroniek beschrijft de oorlogen en machtsstrijd die Friesland in het begin van de eeuw troffen.

1517: Gelders soldaten nemen Tjaardastate in

Tijdens het beleg van Dokkum in de 16de eeuw stuurden Gelderse troepen een groep naar het huis van meester Syts Tjaarda in Rinsumageest. Syts was zelf in Leeuwarden. Hij had twintig gewapende mannen met geschut en voorraden in de state achtergelaten. Toen de verdedigers het zware geschut en de overmacht zagen, gaven zij zich over. Zij mochten vertrekken en gingen naar Leeuwarden; de Geldersen namen de state in.

Worp van Thabor over de aanval op Tjaardastate in 1517

Bakkerij rond 1550.

Bakkerij rond 1550.

1543: een blinde pastoor en een schrijver

De Beneficiaalboeken, registers van kerkelijke bezittingen en inkomsten, geven een klein menselijk detail. De pastoor van Rinsumageest kon de opgave van zijn kerkelijke bezittingen niet zelf opschrijven omdat hij blind was. Meester Sids Tziarda schreef en ondertekende de verklaring voor hem.

“soe die pastoir een blint man en aldaerom selffs nyet scriven can”

Beneficiaalboeken, Rinsumageest, 1543.

Bakker, schoenmaker, visser en kuipersweduwe

Hetzelfde register noemt kleine huisplaatsen die bij kerkelijk bezit hoorden waaruit een geestelijke werd betaald. Onder deze ambachtslieden waren Cornelis de bakker, Pieter de schoenmaker en de weduwe van kuiper Sits Pieter. Willem de visser huurde eveneens een woning. Ieder betaalde twintig stuivers per jaar.

Bakkerij rond 1550.

Bakkerij rond 1550.

Klooster Klaarkamp

Ten noorden van het dorp lag de cisterciënzer abdij Klaarkamp. Het klooster bezat veel land en had economische invloed in de streek. Na de Reformatie werd het klooster opgeheven.

Visserij rond 1550.

Visserij rond 1550.

Wat is nog zichtbaar?

  • De middeleeuwse kerk, later uitgebreid met een zuidbeuk.
  • De plaats van Tjaardastate bij de kerk.
  • Het landschap richting het voormalige Klaarkamp.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.