Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Oenkerk 1810 - Loden bak en pijpen van de leegstaande pastorie verdwenen

Schipper Albert Jans ontdekt de vermissing. Timmerman Jelle Jans en schoolmeester Wessel Sjoerds Nieuwenhuis bekijken de pastorie ieder zelf.

Een kerkinterieur in Friesland rond 1800.
Een kerkinterieur in Friesland rond 1800.

Albert Jans

Albert Jans, schipper in Oenkerk, is in zijn 45ste levensjaar. Hij werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. De pastorie in Oenkerk staat na het vertrek van dominee Snetlage al enige tijd leeg. Albert werkt dagelijks in de tuin. Maandag 4 juni wilde hij daar weer werken, maar merkte dat de loden opvangbak en pijp bij de regenwaterbak aan het voorhuis ontbraken.

Ook miste een loden overlooppijp waardoor het water bij een volle bak afliep. Hij vertelde dit aan meester-timmerman Jelle Jans in Oenkerk. Die ging met hem naar de pastorie en vond alles zoals Albert het verteld had. Albert weet niet wie de diefstal pleegde of wanneer dat was gebeurd.

Hij sloot na voorlezing en tekende te Bergum op 7 juni 1810: Albert Jans.

Een kerkinterieur rond 1800.
Een kerkinterieur rond 1800.

Jelle Jans

Jelle Jans, meester-timmerman in Oenkerk, is in zijn 44ste levensjaar. Hij werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Maandag 4 juni kwam Albert Jans, schipper in Oenkerk, bij hem thuis en vertelde dat de loden opvangbak en pijp bij de regenwaterbak van de pastorie ontbraken.

Albert vroeg of Jelle misschien opdracht had gekregen om die weg te halen. Jelle antwoordde dat hij daarvan niets wist. Hij ging met Albert naar de pastorie en zag dat aan de voorzijde de loden opvangbak en pijp, en een kleiner loden pijpje voor het afvoeren van water bij een volle bak, weg waren.

Hij weet niet wie de diefstal pleegde of wanneer die gebeurde. Hij sloot na voorlezing en tekende te Bergum op 7 juni 1810: Jelle Jans.

Wessel Sjoerds Nieuwenhuis

Wessel Sjoerds Nieuwenhuis, schoolonderwijzer in Oenkerk, is in zijn 46ste levensjaar. Hij werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Maandag 4 juni kwam Jelle Jans, meester-timmerman in Oenkerk, bij hem thuis en vroeg of de loden opvangbak en pijp van de pastorie misschien op last van de kerkvoogden weggenomen waren.

Wessel antwoordde nee. Hij ging met Jelle naar de pastorie en zag dat de bak en pijp en het kleine overlooppijpje verdwenen waren. Dat pijpje diende om overtollig water uit de volle regenwaterbak af te voeren. Ook waren dakpannen uitgehaald. Hij weet niet wie de diefstal pleegde of wanneer die gebeurde.

Hij sloot na voorlezing met zijn handtekening te Bergum op 7 juni 1810: Wessel Sjoerds Nieuwenhuis.

Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Oenkerk.

Andere aangiften over verdwenen lood in 1810

Ook in Bergum werden in 1810 loden opvangbakken en afvoerpijpen vermist. De verklaringen beschrijven afzonderlijke voorvallen; zij wijzen geen gezamenlijke dader aan.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1790.
Een kerkinterieur rond 1790.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een eenvoudige woning rond 1800.
Een eenvoudige woning rond 1800.

Dagelijks leven in de 19de eeuw

Omliggende plaatsen in de 19de eeuw

Bergum en omgeving

Bataafse en Franse tijd

Opname van de verklaringen

Verklaringen opgenomen door Heinze Wytzes, mederechter van het vijfde district in Friesland, als commissaris.

Afgelegd voor de commissaris en beëdigde klerk te Bergum op 7 juni 1810. Ondertekend door Heinze Wytzes.

Meer over het dagelijks leven

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D078. Verklaringen afgelegd op 7 juni 1810 te Bergum; scanbladen 236, 237.

Verantwoording

Enkele woorden en omschrijvingen zijn niet goed leesbaar. De hertaling gebruikt waar mogelijk de voorlopige lezing; niet te reconstrueren bijzonderheden ontbreken.