Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Suameer 1792: Twee inbraken tijdens het zodenwerk

Alle verhalen en verklaringen uit Suameer

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over twee inbraken tijdens het zodenwerk.

Geld rond 1770.
Geld rond 1770.

Verklaringen en stukken: 1792: Twee inbraken tijdens het zodenwerk

Informatie opgenomen door Fokke Ypeij, van Tietjerksteradeel en hier , op verzoek van de van deze uit hoofde van diens ambt, om te dienen zoals behoort.

Pregtje Hendriks, echtgenote van Gerrit Zakes, landbouwer te Suameer, in haar vijfendertigste levensjaar, is verschenen, beëdigd en ondervraagd. Gistermorgen tussen elf en twaalf uur ging zij naar de heide om daar zoden op te maken; haar man was aan het maaien. Om ongeveer vier uur 's avonds kwam zij thuis. Het westelijke venster in de gevel stond open. Bij haar vertrek had zij dat venster, de deuren en alle overige vensters goed gesloten.

Binnen zag zij dat haar schoenen met zilveren en stalen beugels van de kast ontbraken. Uit een kist die niet op slot was ontbrak haar blauwe rok. Van de ontbrak een , beschreven als 'zwagraauw voerlenhens'. Uit een ongesloten kistje ontbraken ten slotte een hele en een halve rode halsdoek en een afgezet met langnet.

Zij denkt dat het glazen venster van buiten is opgelicht en de dief daardoor binnenkwam, omdat zij aan het venster en ook elders geen breuk heeft gevonden. Zij weet geheel niet wie dit gedaan heeft en heeft verder over het een of ander geen verdere kennis. Zij sluit haar verklaring na voorlezing en zet haar eigen merk. Bergum, 10 juli 1792. Een kruis bij Pregtje Hendriks is aangeduid als haar eigen gezette merk.

Naaiwerk in een woning rond 1800.
Naaiwerk in een woning rond 1800.

Trijntja Gerrits, weduwe van Albert Wiegers, wonend op Bergumerveen onder Hardegarijp, in haar zesenzestigste levensjaar, is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Terwijl haar dochter naar Dokkum was, ging zij gistermiddag om ongeveer twee uur naar de heide om zoden op te maken. Zij had de deuren en vensters goed gesloten. Om vier uur of daaromtrent kwam zij weer thuis en ontdekte meteen dat één venster was opengebroken. Een ruit was uit het raam geslagen en het was omhooggeschoven.

Binnen zag zij op tafel de spijkers liggen die boven op het schuifraam hadden gezeten, met een mes dat zij vandaag aan de ondervragers overhandigt. Het mes was niet van haar maar van een vreemde. Verder was het slot van haar kabinetje opengewrikt. Daaruit ontbraken twee 'toutjes'. met samen ongeveer vijf en tien : één carolusgulden als munt en verder allerlei klein geld. Ook ontbraken een blauw 'veerl' schort van haar dochter. en zes hemden die haar en haar dochter samen toebehoorden. Zij weet niet wie het genoemde feit heeft gepleegd. Volgens geruchten had aan de Veenwoudsterwal en in die omgeving een vreemde vrouw rondgehinkeld, met enige goederen onder haar schortdoek. Zij heeft die vrouw zelf niet gezien.

Meer weet zij niet. Zij sluit haar verklaring na voorlezing en ondertekent die. Bergum, 10 juli 1792. Haar handtekening luidt 'Trijntje Gerrijts'.

Linkermarge: zoals eerder. : aldus verklaard voor ons, commissaris en secretaris. Bergum, 10 juli 1792. Handtekeningen van F. Ypeij en iemand met de naam Sminia.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Suameer

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Moeilijke woorden
fiscaal
Ambtenaar die strafzaken onderzocht en namens het gezag optrad.
grietenij
Historisch Fries bestuursgebied.
attestatie
Schriftelijke bevestiging dat verklaringen zijn afgelegd.
rescriptie
Schriftelijk antwoord of bevel van een gerecht.
carolusgulden
Historische rekeneenheid van twintig stuivers.
stuivers
Kleine geldeenheden; twintig stuivers vormden een gulden.

Meer verhalen

Bekijk het overzicht van Suameer

Dagelijks leven

Houtbewerking rond 1770.
Houtbewerking rond 1770.
Scheepvaart rond 1790.
Scheepvaart rond 1790.
Een bedstede rond 1800.
Een bedstede rond 1800.
Bedstede rond 1800.
Bedstede rond 1800.
Een eenvoudige woning rond 1800.
Een eenvoudige woning rond 1800.

Bron: IB4-D093

Informatieboek 4, bladen 265, 266, 267.

Datering in de bron: 10 juli 1792; beide gebeurtenissen gisteren.

Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.

Twee verklaringen, attestatie en S33 aanwezig. Geen teruggevonden goederen of gerechtelijke uitkomst in deze informatie.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw