Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Witveen 1808 - De collectebus uit de vermaning verdwenen

Twee diakenen vertellen over de vermiste collectebus van hun doopsgezinde gemeente.

Boerenerf rond 1820.
Boerenerf rond 1820.

Liebbe Petrus

Liebbe Petrus, landbouwer onder Oostermeer, is in zijn 65ste levensjaar. Hij is opgeroepen, heeft als doopsgezinde zijn verklaring bekrachtigd en is gehoord. Als diaken van de doopsgezinde gemeente op het Witteveen onder Oostermeer kwam hij op zondagochtend 11 september samen met de tweede diaken Klaas Jelles Wijngaarden in de vermaning.

Zij ontdekten dat de collectebus voor de liefdegaven tijdens de openbare godsdienstoefeningen uit het deurkozijn aan de binnenzijde was verdwenen. Het gebouw was goed afgesloten en de sleutel was bij hen. In de bus zaten nog de giften van zondag 4 september en van de dankdag voor de koning op 2 september.

Liebbe weet niet hoeveel geld het was. Hij weet verder niets. Na voorlezing tekent hij op 16 september 1808 in Bergum: Liebbe Petrus.

Kleding herstellen rond 1800.
Kleding herstellen rond 1800.

Klaas Jelles Wijngaarden

Klaas Jelles Wijngaarden, meester-bakker in Oostermeer, is in zijn 49ste levensjaar. Hij is opgeroepen, heeft als doopsgezinde zijn verklaring bekrachtigd en is gehoord. Hij zegt dat hij samen met Liebbe Petrus, landbouwer op het Witteveen onder Oostermeer, diaken is van de doopsgezinde vermaning daar.

Toen Klaas op zondagochtend 11 september met Liebbe Petrus bij de vermaning kwam, ontdekte hij dat de collectebus voor de liefdegaven was verdwenen uit het deurkozijn aan de binnenzijde. In de bus zaten nog de giften van de viering van de verjaardag van de koning op 2 september en van de daaropvolgende zondag, 4 september.

Hij kent het bedrag niet. Hij weet niet wie de diefstal heeft gepleegd of wanneer dat precies is gebeurd. Hij weet wel dat de vermaning steeds gesloten was en dat een van hen de sleutel bewaarde. Hij weet verder niets. Na voorlezing tekent hij op 16 september 1808 in Bergum: K.J.

Wijngaarden.

Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Bergum.

Andere zaken op dezelfde locatie

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Bakkerij rond 1800.
Bakkerij rond 1800.
Mannenkleding rond 1800.
Mannenkleding rond 1800.
Naaiwerk in een gezin rond 1800.
Naaiwerk in een gezin rond 1800.
Seizoenarbeid rond 1800.
Seizoenarbeid rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1811.
Dagelijks leven in Friesland rond 1811.

Dagelijks leven in de 19de eeuw

Omliggende plaatsen in de 19de eeuw

Bergum en omgeving

Bataafse en Franse tijd

Ambtelijke aanhef en protocollen

Verklaringen opgenomen door Minde Wijtzes, rechter van het vijfde district in Friesland en hiertoe aangestelde commissaris.

Afgelegd voor de ondergetekende commissaris en gemachtigde klerk in Bergum op 16 september 1808. Minde Wijtzes en .

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D043. Datering: 16 september 1808; ontdekt 11 september. Scanbladen 133, 134.

Verantwoording

Enkele namen, dateringen en omschrijvingen zijn niet volledig leesbaar. De voorlopige lezingen zijn waar mogelijk gebruikt; ontbrekende bijzonderheden konden niet volledig worden weergegeven.

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.