Willemke Fokkes (in modern Nederlands)

Willemke Fokkes, dochter van Fokke Jan Yskes, bij haar vader in huis op het Witveen onder Oostermeer, verklaarde na oproeping, beëdiging en ondervraging dat op zaterdagavond de vijfde van deze maand omstreeks zeven uur Elske Pytters bij haar thuis kwam. Elske was een dochter van Pytter Raven, wonend op de Heideburen in de Rottevalle onder Achtkarspelen. Zij zei haar dat een Maaike Willems, vrouw van Sape Sjoerds, die ook op het Witveen woonde, haar een partij rode of reideturf had afgenomen terwijl zij even van huis was.

Maaike zou die in haar schortdoek hebben gedragen. Haar buurvrouw zou dat ook weten. De getuige zei tegen Elske dat zij mee moest gaan naar haar buurvrouw om het te vragen.

Elske wilde niet meegaan en zei dat de getuige er alleen heen moest gaan. Dat deed zij. Zij vroeg haar buurvrouw of Maaike Willems daar voorbij was gekomen met een partij zoden in haar schortdoek.

De buurvrouw zei Maaike niet gezien te hebben.

De getuige ging dadelijk weer naar huis. Elske zat daar nog. Toen de getuige haar vertelde dat de buurvrouw Maaike Willems niet had gezien, hield Elske vol dat zij Maaike had zien lopen.

Vervolgens zei de getuige tegen Elske: "Dan kun je mij ook wel iets afgenomen hebben, want de sleutel staat immers gedraaid op de kist." Elske ontkende het: "Ik heb jou niets afgenomen." Zij liep dadelijk met geweld het huis uit. Even later zag de getuige dat een lapje bontgoed voor de kist op de grond lag. Toen zij de kist opende, miste zij een paarsbonte onderrok, twee witte mutsen met langs een daarvan tatjes.

Eén muts was met de letters S.L. en daaronder een 4 in rode zijde gemerkt. Ook miste zij bijna twintig gulden, naar haar beste weten in zestehalven.De getuige verklaarde verder dat Elske tegenwoordig bij verschillende mensen was gezien met een onderrok om haar hals die volkomen leek op de rok die de getuige was ontstolen. Elske had in winkels allerlei goederen gekocht en direct betaald.

Dat bevreemdde de mensen, omdat zij niet gewend waren dat Elske genoeg geld had om zo te kopen en meteen te betalen.

Op de ochtend van de negende van deze maand ging de getuige met haar vader naar Elske. Zij verweet haar de diefstal. Elske antwoordde: "Dat lieg je", vloog op de getuige af en sloeg haar voor de mond, zodat die begon te bloeden.

De vader stuurde de getuige dadelijk het huis uit en ging ook weg. Omdat de getuige zeker wist dat niemand anders dan Elske bij haar in huis was geweest toen zij bestolen werd, hield zij Elske voor de vermoedelijke dader van de diefstal van de genoemde goederen en het geld. Zij kon echter niet met zekerheid zeggen of de kist gesloten was geweest: het slot was niet goed.

Verder wist zij niets. Na duidelijke voorlezing ondertekende zij haar verklaring te Bergum op 11 april 1806.

Willemke Fokkes

Fokke Jan Yskes (in modern Nederlands)

Fokke Jan Yskes, wonend op het Witveen onder Oostermeer, opgeroepen, beëdigd en ondervraagd, verklaarde dat hij op zaterdag de vijfde van deze maand omstreeks negen uur 's avonds thuiskwam. Zijn dochter Willemke vertelde dat Elske Pytters haar had gezegd dat Maaike Willems haar zoden uit het achterhuis had gestolen. Willemke was ernaar gaan vragen en had gehoord dat het niet waar was.

Verder had zij die avond niets gezegd.

Op zondag de zesde ging de getuige naar zijn zoon, die in Oostdongeradeel woonde. Hij kwam maandagavond de zevende omstreeks elf uur thuis en ging dadelijk weer naar bed. Maar dinsdagochtend vroeg zei Willemke: "Ons geld is ons allemaal ontstolen.

Elske Pytters heeft dat gedaan. Wij moeten er dadelijk heen." Na haar verhaal aangehoord te hebben, ging de getuige met zijn dochter naar Elske. Daar verweet Willemke aan Elske dat zij haar goederen en geld had gestolen.

Elske ontkende dat brutaal, sprong op en sloeg Willemke voor de mond, zodat die begon te bloeden. De getuige zei tegen zijn dochter: "Kom, wij gaan maar naar huis." Zij gingen dadelijk samen naar huis.

Verder verklaarde hij dat hem uit de kist in de kamer geld was gestolen: naar zijn beste weten zeventien gulden en dertien stuivers, grotendeels in zestehalven. Op grond van de omstandigheden hield hij Elske Pytters voor de vermoedelijke dader, die hij om voor-.

Of de kist op slot was geweest, kon de getuige niet zeggen.de genoemde diefstal schuldig hield. Daarom beëindigde hij zijn verklaring. Na duidelijke voorlezing plaatste hij zijn handmerk te Bergum op 11 april 1806.

Dit is het eigenhandig geplaatste handmerk van Fokke Jan Yskes, in tegenwoordigheid van P. M. B.

Braunius.

Elske Pytters (in modern Nederlands)

Elske Pytters, dochter van Pytter Sjaards Raven, bij hem wonend in de Rottevalle, in haar 19de levensjaar, verklaarde dat zij, de gedetineerde, op zaterdagmiddag de vijfde van deze maand bij Fokke Jan Yskes thuis was geweest. Vervolgens was zij met Willemke naar Antke Jans, die in de voorkamer van hetzelfde huis woonde, om te vragen of zij nog iets voor haar had. Antke antwoordde dat haar man de eieren allemaal naar de stad had meegenomen.

Daarop was de gedetineerde naar huis gegaan. Zij was sindsdien niet alleen en ook verder niet weer bij Willemke in huis geweest. Zij kon dus al helemaal niet zeggen of en welke goederen bij Willemke uit huis gestolen waren, of wat daar was gebeurd.

De gedetineerde erkende wel dat zij deze week een nieuwe borstrok had gekocht van de weduwe Tjalke Tjades in de Rottevalle. Zij had die nog niet betaald. Volgens de afspraak zou zij betalen wanneer zij in de zomer uit het Engerveen thuiskwam.

Zij was van plan daar de komende zondag heen te gaan om bij een werkbaas in te werken. De borstrok lag nog bij de weduwe thuis, omdat die de rok voor de gedetineerde zou maken. Verder wist zij niets.

Na duidelijke voorlezing ondertekende zij te Bergum op 11 april 1806.

Elsche Pijters