Bergum 1805 - Aaltje Jacobs en haar linnengoedHistorische aangiften en getuigenverklaringen uit 1805, vastgelegd op 24 september 1805.
Maaike Johannes, in haar zestigste levensjaar, woonde met haar man Jan Olgerts onder Bergum. Op 23 september 1805 ging zij in de middag thee drinken bij hun buurman Hendrik Mients. Omdat ze alleen naar het huis naast haar eigen woning ging, deed ze haar deur niet op slot. Ze trok die alleen op de klink.
Toen Maaike om vier uur thuiskwam, ontdekte ze dat haar gele houten kistje ontbrak. Het stond gewoonlijk in een spintje, een klein kastje onder de vensterbank in de kamer. Het kistje zelf had op slot gezeten.

Volgens Maaike bevatte het kistje tien gulden, tien stuivers en acht penningen aan zilvergeld. Zij noemde een drieguldenstuk, drie carolusguldens, een daalder, schellingen, zesthalven en een dubbeltje.
In het kistje lagen bovendien een gouden versiersel met bruine koralen en twee zilveren zondhaken. Maaike kon niet met zekerheid zeggen wie het afgesloten kistje uit haar kamer had meegenomen.

Haar man Jan Olgerts was meester-timmerman en in zijn vijfenzestigste levensjaar. Op 23 september kwam hij kort voor vier uur terug van werk in Kuikhorne. Hij wilde diezelfde middag nog naar Veenwouden gaan en vroeg Maaike met hem mee te reizen.
Toen Maaike geld voor die tocht uit het gele kistje wilde halen, bleek het verdwenen. Jan wist zeker dat het kistje de vorige avond nog in het spintje onder de vensterbank had gestaan. Hij had gezien dat Maaike het daar neerzette.
Jan gaf op wat er volgens zijn vrouw in het afgesloten kistje had gezeten:
Hij kende die inhoud uit wat zijn vrouw hem vertelde. Ook hij kon niemand als dader aanwijzen. Maaike en Jan legden hun verklaringen op 24 september af in Bergum en plaatsten allebei een kruis als handmerk. G.W.P. Bruinsma was daarbij aanwezig.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.
Bergum 1805 - Aaltje Jacobs en haar linnengoed
Bergum 1805 - De bijbel met zilveren haken
Bergum 1805 - Verhoor over een zilveren oorijzer
Verklaringen uit Bergum




Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-19-D06, scans 402, 403, 404. 2 afzonderlijke verklaringen.