Kleding door de eeuwen heenBergum 1756: Auke Sijmens blijft op de Nieuwstad
Alle verhalen en verklaringen uit Bergum
Inwoners van de Nieuwstad maakten zich ongerust omdat Auke Sijmens na zijn verbanning nog in de herberg verbleef. Twee mannen verklaarden over zijn woorden. Auke vertelde waarom hij nog niet vertrokken was.
Herberg rond 1715.
Tjalling Klases
Tjalling Klases, wonende op de Nieuwstad te Bergum, in zijn 28ste levensjaar, werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij getuigde dat Auke Sijmens, hoewel Gjolt Michiels hem namens de fiscaal had gewaarschuwd de provincie te verlaten, gisteravond tot na tien uur op de Nieuwstad te Bergum was gebleven. De mensen daar waren door zijn blijven zeer onrustig geworden, uit vrees dat hij iets kwaads zou doen. Auke had tegen de vrouw van de getuige, die nu in barensnood zat, gezegd dat hij bij zijn vertrek iets zou doen waar de mensen dinsdagochtend wel over zouden weten te spreken.
Hij wist verder niets, sloot na voorlezing zijn verklaring en tekende eigenhandig. Aukes eerste vrouw was een nicht van de getuige geweest. Bergum, 1 juni 1756, Tjalling Klases.
Klaas Heeres
Klaas Heeres, schipper op de Nieuwstad te Bergum, in zijn 52ste levensjaar, werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hem was bekend geworden dat Auke Sijmens tegen Tjalling Klases of diens vrouw had gezegd dat hij bij zijn vertrek iets zou doen waarover de mensen dinsdagochtend wel zouden weten te spreken. Ook had hij gezegd dat het veel zou kosten voordat hij ooit weer hier durfde komen.
De mensen op de Nieuwstad waren zeer onrustig geworden doordat Auke gisteravond om tien uur nog in de herberg verbleef, hoewel Gjolt Michiels hem namens de fiscaal had gewaarschuwd te vertrekken. Men was zeer op zijn hoede en vreesde dat hij vóór zijn vertrek nog kwaad zou doen. Daarom werd zijn verblijf aan het gerecht gemeld. Tot geruststelling van de inwoners liet dat hem onmiddellijk in bewaring nemen. Hij wist verder niets, sloot na voorlezing zijn verklaring en tekende eigenhandig. Hij vermeldde geen verwantschap met Auke. Bergum, 1 juni 1756, Klaas Heeres.
Auke Sijmens
Auke Sijmens, nu in bewaring, in zijn 47ste levensjaar, zei dat Gjolt Michiels hem inderdaad namens de fiscaal had gewaarschuwd te vertrekken. Omdat hij zijn zaken nog op orde moest brengen, had hij gisteren de provincie niet goed kunnen verlaten. Hij was van plan geweest afgelopen nacht de trek naar 't Strobes te nemen en zo buiten de provincie te komen.
Bedstede rond 1750.
Hij ontkende tegen Tjalling Klases of diens vrouw te hebben gezegd dat hij bij zijn vertrek iets zou doen waar de mensen dinsdagochtend over zouden weten te spreken, en nog meer dat het veel zou kosten voordat hij weer hier durfde komen. Hij was naar eigen zeggen niet van plan iemand ook maar het minste kwaad te doen. Wel had hij gezegd dat hij hier zoveel benijders had dat hij na zijn vertrek hoopte niet meer terug te komen. Hij kon verder niets zeggen en sloot na voorlezing zijn verklaring. Bergum, 1 juni 1756.
Brief van het gerecht
"Edelmogende heren, doordat de mensen op de Nieuwstad te Bergum gisteravond om tien uur over het blijven van Auke Sijmens, die bij vonnis van 29 mei van dit jaar..."
...
Brieven van het gerecht en het Hof
Hof van Friesland (in modern Nederlands):
... door u voor vijf jaar was verbannen, met het bevel Leeuwarden te verlaten binnen de uren dat de zon schijnt en de provincie binnen drie dagen, zeer onrustig waren geworden en vreesden dat hij iets kwaads zou doen, verzochten zij ons voor hun veiligheid de noodzakelijke maatregelen te nemen. Wij hebben ons daarom verplicht gevoeld Auke Sijmens opnieuw vast te zetten. Wij voegen onze informatie over zijn gedrag en verblijf en zijn eigen verklaring bij deze brief. Wij menen hem in bewaring te moeten houden totdat u hierover beschikt. Met respect blijven wij uw zeer gehoorzame en onderdanige dienaren, het gerecht van Tietjerksteradeel." Ondertekend F:H: van der Meer en J:T:Ypeij. Bergum, 1 juni 1756.
"Beste, geliefde, bijzondere. ... Na lezing van uw brief en de informatie over het verblijf van Auke Sijmens, die nu in bewaring zit en bij ons vonnis van 29 mei voor vijf jaar uit deze provincie werd verbannen, verzoeken en bevelen wij u hem uit bewaring te ontslaan. Beveel hem onmiddellijk de provincie te verlaten. Als hij binnen een half etmaal niet vertrekt, moet u hem opnieuw arresteren en door uw gerechtsdienaren hier naar het gesloopte Blokhuis laten brengen. Wij vertrouwen u toe aan Gods bescherming en blijven uw goede vrienden, de raadsheren van het Hof van Friesland." In opdracht van het Hof, J: Boscha met halen. Leeuwarden, 1 juni 1756.
Plaatsen en verwante verhalen
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Bergum
Plaatsgeschiedenis
Archiefverwijzingen
Dagelijks leven
Kleding door de eeuwen heen
Schippers en scheepsvolk
Gezondheidszorg in Friesland
Wonen op het Nederlandse platteland
Boeren en landarbeiders
Herberg rond 1715.
Boerenerf rond 1715.
Keuken rond 1715.
Verhoor rond 1715.
Dorpsleven rond 1715.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw
Verantwoording
Tietjerksteradeel informatieboek 2, IB2-037. De beschikbare verklaringen en brieven zijn afzonderlijk gevolgd. Enkele woorden en namen blijven onzeker; leeshiaten zijn met ... aangeduid.