Kleding in de 19de eeuwLijsbert Jans, Korneliske Sijbes en twee omwonenden vertellen over de opengebroken kisten. Korneliske herkent later haar goederen.

Lijsbert Jans, vrouw van arbeider Dirk Joostes, wonend onder Bergum en in haar 58ste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Zij getuigde dat zij gisteren, de 27ste, naar het land was gegaan om te binden. Toen zij om vijf uur 's avonds thuiskwam, ontdekte zij dat een venster van het slot was en dat boven dat venster een ruit was uitgenomen.
Zij zag vervolgens dat de gesloten kist in de kamer openstond. Een zijplank was afgebroken en de kram die in het slot zat, was uit het gat gebroken. Ook een klein kistje dat erop stond, was opengebroken. Zij ging naar buiten en zag Klaas Klases en Willem Wierds, die op enige afstand werkten.
Zij vroeg hun met haar naar het huis te gaan, omdat er dieven waren geweest. Zij gingen direct mee. Samen doorzochten zij het huis en stelden vast dat alles was zoals zij hun had verteld. Zij wist niet dat er iets van haar was ontvreemd, behalve een koperen pennetje dat boven het glasvenster zat waar de daders waren uitgebroken.
Omdat zij verder niets wist, sloot zij haar verklaring na duidelijke voorlezing en plaatste haar handmerk te Bergum op 28 augustus 1807. Lijsbert Jans; G.G. Reitsma.

Korneliske Sijbes, weduwe van Wm. Johannes Mulder, inwonend bij arbeider Dirk Joostes onder Bergum en in haar 48ste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Zij getuigde dat zij gisteren, de 27ste, om zeven uur van het binden thuiskwam.
Lijsbert Jans vertelde haar met veel geschreeuw dat er dieven waren geweest die haar grote en kleine kist hadden opengebroken. Zij gingen samen naar binnen en zagen dat beide kisten openstonden. De ene stond op de andere. Een zijplank van de grote kist was met geweld afgescheurd.
Het slot was kapot en de kram uit het deksel zat nog in het slot. Zij ontdekte dat een paar bruine, gebreide zijden handschoenen met witte strepen, een grote ijzeren schaar en een tabaksdoos ontbraken. In de doos zaten twee zilveren ringen en een zilveren tuig.
Ook ontbraken lommerdbriefjes van goederen die zij in de lommerd te Leeuwarden verpand: een zilveren horloge met een stalen ketting, een zilveren snuifdoos, een gouden kroontje en een bont katoenen rok. Zij wist niet dat er verder iets uit de grote of kleine kist was gestolen.
Zij sloot haar verklaring na duidelijke voorlezing en zette haar handmerk te Bergum op 28 augustus 1807. Korneliske Sijbes; G.G. Reitsma.
Klaas Klases, arbeider onder Bergum, in zijn 38ste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij getuigde dat Lijsbert Jans gisteren, de 27ste, om vijf uur 's avonds bij hem kwam. Zij vertelde dat er die dag dieven waren geweest en vroeg hem mee te gaan naar haar huis.
Na veel aandringen ging hij mee. Willem Wierds, die iets verderop werkte, doorzocht op haar verzoek ook het huis. De grote kist in de kamer was met geweld opengebroken. De kram uit het deksel zat nog in het slot. Een zijplank was afgescheurd en lag voor de kist op de grond.
In de kist zag hij dat de goederen door elkaar waren gegooid. Hij wist niet wat er uit de kist ontbrak. Ook wist hij niet of het kleine kistje bovenop de grote kist was opengebroken; hij wist wel dat het niet op slot was. Hij sloot zijn verklaring na voorlezing en plaatste zijn handmerk te Bergum op 28 augustus 1807.
Klaas Klases; G.G. Reitsma.
Willem Wierds, meerderjarige boerenknecht bij boer Johannes Clases onder Bergum en in zijn 30ste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij getuigde dat hij gisteren, de 27ste, evenals de voorgaande en de volgende dag werkte op het land van Johannes Clases voor het huis van Dirk Joostes.
Toen Lijsbert Jans hem 's middags riep, vertelde zij dat er dieven waren geweest. Met haar en Klaas Klases ging hij naar binnen. Hij zag dat boven een venster een ruit was uitgebroken en dat het venster van het slot was. Ook zag hij een opengebroken grote kist met een kleinere kist erop.
De kram die in het deksel zat, zat nog, in stukken, in het slot. De grootste zijplank van de kist was afgebroken. In de kist zag hij dat de goederen door elkaar waren gegooid. Hij kon niet verklaren of er iets ontbrak. Hij wist niet of het kleine kistje was opengebroken, maar het was wel van het slot.
Hij wist niet wie de huisbraak en diefstal had gepleegd. Gedurende zijn werk op het land had hij niemand gezien. Hij sloot zijn verklaring na voorlezing en ondertekende haar te Bergum op 28 augustus 1807. Willem Wierds.
Korneliske Sijbes, weduwe van Wm. Johannes Mulder, wonend te Bergum en in haar 48ste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Zij herkende de vertoonde tekst van een lommerdbriefje als de hare, hoewel zij niet kon lezen of schrijven.
Zij verklaarde dat zij voor het horloge zeven carolusguldens en tien stuivers had ontvangen uit de lommerd in Leeuwarden. Ook de snuifdoos die de lommerdhouder haar op de 20ste van deze maand had getoond, behoorde haar toe. Zij sloot haar verklaring na voorlezing en zette haar handmerk te Bergum op 29 augustus 1807.
Korneliske Sijbes; G.G. Reitsma.
Korneliske Sijbes, weduwe van Johannes Mulder, wonend te Bergum en in haar 48ste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Zij verklaarde zonder enige twijfel dat de handschoenen die drost J. van Sminia haar vandaag had getoond, haar toebehoorden.
Het waren de handschoenen die op de 27ste uit haar kist in het huis van Dirk Joostes te Bergum waren ontvreemd. Zij sloot haar verklaring na voorlezing en zette haar handmerk te Bergum op 30 augustus 1807. Korneliske Sijbes; G.G. Reitsma.
Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Bergum.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.





Verklaringen opgenomen door Minse Wijtses, mederechter van het vijfde district in Friesland, in deze zaak belast met het verhoor.
Afgelegd voor de ondergetekende commissaris en beëdigde klerk, te Bergum op 28 augustus 1807. G.G. Reitsma.
Nadere verklaringen opgenomen op schriftelijk verzoek van de procureur-generaal van Friesland, door mr. Jelte van Sminia, drost van het vijfde district, als commissaris om te dienen waar dat behoort.
Afgelegd voor de ondergetekende commissaris en beëdigde klerk te Bergum op 29 augustus 1807. J. van Sminia; G.G. Reitsma.
Nadere verklaringen opgenomen door mr. Jelte van Sminia, drost van het vijfde district in Friesland, als commissaris om te dienen waar dat behoort, op schriftelijk verzoek van de procureur-generaal van de koning bij het Departementale Gerechtshof in Friesland.
Afgelegd voor de ondergetekende commissaris en beëdigde klerk te Bergum op 30 augustus 1807. J. van Sminia; G.G. Reitsma, beëdigd klerk.
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D023. Datering: 28–30 augustus 1807. Scanbladen 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60.
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
De getuigenissen zijn volledig in modern Nederlands weergegeven. De ambtelijke vertelvorm is behouden; er is geen ik-vorm toegevoegd. Eigen waarnemingen, horen zeggen en vermoedens blijven onderscheiden. Een eindvonnis is niet aanwezig.