Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Oudkerk 1807 - Paardendekken en kleding verdwenen

Gerrijt Joens en zijn knecht Jochum Obbes beschrijven hun verdwenen goederen en een logerende man.

Een paard in een stal, rond 1800.
Een paard in een stal, rond 1800.

Gerrijt Joens

Gerrijt Joens, boer te Oudkerk, in zijn 31ste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat tussen de 26ste en 27ste twee paardendekken uit zijn huis waren verdwenen. Het ene was van blauwe stof, met wit linnen gevoerd; het andere was ongevoerd maar met linnen omboord.

Ook ontbraken twee truwelhanken, die op een plankje in het buitenhuis lagen, bij de paardendekken. Hij wist niet wie de diefstal had gepleegd. Ale Cornelis uit Wirdum had die nacht bij hem gelogeerd. Deze zei de volgende ochtend vroeg te willen reizen naar de Wijtste Zijlweg, om daar op krediet turf te halen.

De getuige baseerde hierop echter geen verdenking: toen Ale op zondagochtend vertrok, had de getuige niet gezien dat hij iets bij zich had. Hij sloot zijn verklaring na duidelijke voorlezing en ondertekende haar te Oudkerk op 29 september 1807.

Gerrijt Joennes.

Een boerenwagen op een landweg rond 1800.
Een boerenwagen op een landweg rond 1800.

Jochum Obbes

Jochum Obbes, knecht bij boer Gerrijt Joens te Oudkerk en in zijn 65ste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij getuigde dat uit een kistje in het buitenhuis kleding was ontvreemd: twee zwarte hemdrokken, waarvan één van wollen stof met een groen streepje met zwarte benen knopen en de andere met zwarte hoornen knopen, aan de binnenkant gevoerd met een stuk nieuwe blauwe baai.

De eerste was ongevoerd. Verder een hemdrok van grijs, zogenoemd staalingebont, met bontwollen knopen; een zwarte duffelse broek met aan de klep een zwarte benen knoop en verder zwarte wollen knopen; een nieuwe ongevoerde linnen broek met zwarte benen knopen; een bijna nieuwe witte hemdrok en een paar witte kousen, die bij de kammel in de schuur lagen.

Hij wist niet dat er meer was gestolen en kende de dader niet. Ale Cornelis uit Wirdum logeerde bij zijn werkgever in de nacht van de 26ste op de 27ste, toen de goederen verdwenen. Deze zei de volgende ochtend naar de Wijtster Zijlweg te reizen om daar iets te halen.

De getuige wist niet of hij dit had gedaan. Hij had bij diens vertrek niet gezien dat hij iets bij zich droeg. Hij sloot zijn verklaring na voorlezing op 29 september 1807. Jochum Obbes.

Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Oudkerk.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Kleding herstellen rond 1800.
Kleding herstellen rond 1800.
Naaiwerk in een gezin rond 1800.
Naaiwerk in een gezin rond 1800.
Turfwinning rond 1800.
Turfwinning rond 1800.
Een weg bij nacht, rond 1800.
Een weg bij nacht, rond 1800.
Een houten scheepsinterieur.
Een houten scheepsinterieur.

Dagelijks leven in de 19de eeuw

Omliggende plaatsen in de 19de eeuw

Bergum en omgeving

Bataafse en Franse tijd

Ambtelijke aanhef en protocollen

Verklaringen opgenomen voor Gerrijt Geert Reitsma, mederechter van het vijfde district, als commissaris om te dienen waar dat behoort.

Afgelegd voor de ondergetekende commissaris en beëdigde klerk te Bergum op 29 september 1807. Twee ondertekeningen met de naam G.G. Reitsma.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D024. Datering: 29 september 1807. Scanbladen 61, 62, 63.

Verantwoording

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

De getuigenissen zijn volledig in modern Nederlands weergegeven. De ambtelijke vertelvorm is behouden; er is geen ik-vorm toegevoegd. Eigen waarnemingen, horen zeggen en vermoedens blijven onderscheiden. Een eindvonnis is niet aanwezig.