Scheepswerf 1750.
Bergum 1772: zilveren gespen na overnachting vreemdeling bij Maaike Johannes
Alle verhalen en verklaringen uit Bergum
Zilveren gespen na overnachting vreemdeling bij Maaike Johannes. 26 oktober 1772.
Een onbekende gast blijft slapen
Maaike Johannes aan de Zomerweg onder Bergum was thuis terwijl haar man Jan Pytters naar Groningerland reisde. Op zaterdag kwam een onbekende man bij haar. Hij bleef de hele dag. Zij kende zijn naam en woonplaats niet.
Maaike was in haar veertigste levensjaar. Haar man was zaterdag om elf uur vertrokken en op de dag van haar verhoor nog niet terug.
De man droeg schiere kousen en, naar Maaikes beste mening, een blauwe lakense broek met een lap op de knie. Op zijn verzoek mocht hij blijven slapen. Nadat hij met het gezin had gegeten, ging hij naar bed.
Hij droeg ook een wit lakens rokje. Maaike beschreef hem als bruin van uiterlijk en bleek in het gezicht. Hij sprak over Optruijsel en noemde onder anderen koopman Klaas Schraa.
Omstreeks twee uur werd Maaike wakker en hoorde hem opstaan. Hij zei dat hij naar het secreet moest. Hij ging naar buiten en kwam niet terug. De deuren liet hij open en hij betaalde niet voor het eten of zijn verblijf. De volgende ochtend miste Maaike vier paar zilveren gespen van de schoenen van haar kinderen. Bij een paar zaten stenen in de beugels.
Maaike wist niet zeker dat de man de dief was. Zij verdacht hem omdat er geen andere vreemdeling was geweest.
Wijbe Bijtters had de bezoeker gezien
Wijbe Bijtters, een vrijgezel uit Bergum in zijn zesentwintigste levensjaar, zag die zaterdag rond de middag de man bij Jan Pytters thuis. De bezoeker dronk een borrel en droeg een blauwe broek en schiere kousen. Wijbe kende zijn naam en woonplaats niet. Maaike en Wijbe verklaarden hierover op 26 oktober 1772 in Bergum.
Wijbe zag ook het witte rokje. Hij sprak met de bezoeker en meende dat deze zei bij zijn broer in Optruijsel te zijn geweest. Hij had echter onvoldoende opgelet om dat zeker te kunnen zeggen.
Maaike Johannes en Jan Pytters aan de Zomerweg
Zeer waarschijnlijk hetzelfde huishouden: Beide verklaringen uit 1772 noemen Maaike als vrouw van Jan Pytters aan de Zomerweg onder Bergum. In september mist zij goederen uit het achterhuis; in oktober gaat het om een overnachtende vreemdeling en zilveren gespen. Dit is geen koppeling met de andere Maaike Johannes die in 1805 als vrouw van Jan Olgerts wordt genoemd.
Bergum 1772: achterhuisdiefstal bij Maaike Johannes en Aaltje Jans | Geschiedenis
Andere zaken op dezelfde locatie
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Bergum
Dagelijks leven
Afbeeldingen bij het dagelijks leven
Moeilijke woorden
- secreet
- Toilet.
Meer verhalen
Omliggende dorpen in de 18de eeuw
Verantwoording bij de verklaringen
- Het woord Silver[?] bij het witte rokje, een detail van de gang en enkele genoemde personen zijn onzeker. Maaike had alleen horen zeggen dat de man Pijter Jacobs heette en in de Schraas woonde; dit is geen vastgestelde identiteit. Een passage over een jonge dokter en het op een paard helpen is niet volledig leesbaar.
- De bestemming die de bezoeker volgens Wijbe noemde is onleesbaar. Naam en woonplaats bleven voor hem onbekend.
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Verantwoording
Gebaseerd op de aangeleverde transcripties en hertalingen van Informatieboek 3, C1 tot en met C6.
Alleen goed leesbare en begrijpelijke passages zijn opgenomen. Onleesbare onderdelen zijn niet aangevuld.
Bronbladen: 91, 92, 93.
De gecorrigeerde naam-, plaats- en inhoudslezingen zijn aan de originele scans getoetst. Onzekere passages zijn niet aangevuld.