Wonen 1750.
Bergum 1772: achterhuisdiefstal bij Maaike Johannes en Aaltje Jans
Alle verhalen en verklaringen uit Bergum
Achterhuisdiefstal bij Maaike Johannes en Aaltje Jans. 28 september 1772.
Maaike Johannes vindt de achterdeuren open
Maaike Johannes, de vrouw van Jan Pytters aan de Zomerweg onder Bergum, was in haar veertigste levensjaar. Op de ochtend van 26 september 1772 ontdekte zij dat goederen uit haar achterhuis ontbraken. De achterdeuren stonden open en de ijzeren banden van de schuurdeuren waren afgebroken.
Zij miste een mannenhemd, een ongemerkt vrouwenhemd, een kinderhemd, een wollen laken met M:J:, een groot laken, een wollen en twee linnen schortdoeken, een kleine koperen waterketel en een koperen aker. Haar dochter had de deuren de vorige avond goed gesloten.
Maaike noemde bij het mannenhemd het merk J:P: en daarnaast twee kleinere voorwerpen.
Aaltje Jans had de deuren zelf gesloten
Aaltje Jans had de vermiste goederen de avond ervoor nog gezien toen zij de deuren sloot. De volgende ochtend waren ze weg. Zowel de schuurdeuren als de achterdeuren stonden open. Zij zag dat de ijzeren banden, die eerst nog vastzaten, waren afgebroken. Daarom dacht zij dat de dief achteraan door de schuur binnengekomen was.
Aaltje was naar haar beste weten in haar zestiende of zeventiende levensjaar. Zij noemde zelf afzonderlijk de drie hemden, een vlassen laken, een grof laken, een wollen schortdoek, twee linnen doeken, twee zakjes, de koperen waterketel en de koperen aker. Haar moeder was in de schemeravond thuisgekomen.
Moeder en dochter wisten niet wie de goederen had meegenomen. Op 28 september 1772 verklaarden zij hierover in Bergum.
Aaltje verklaarde ook dat Jannes Sonnkes uit Suerhuisterveen op de middag van 25 september bij hen was geweest. Hij had iets gevraagd en was, nadat daaraan was voldaan, zonder betalen vertrokken. Hij zei naar Leeuwarden te willen. Aaltje zette haar eigen merk onder de verklaring.
Maaike Johannes en Jan Pytters aan de Zomerweg
Zeer waarschijnlijk hetzelfde huishouden: Beide verklaringen uit 1772 noemen Maaike als vrouw van Jan Pytters aan de Zomerweg onder Bergum. In september mist zij goederen uit het achterhuis; in oktober gaat het om een overnachtende vreemdeling en zilveren gespen. Dit is geen koppeling met de andere Maaike Johannes die in 1805 als vrouw van Jan Olgerts wordt genoemd.
Bergum 1772: zilveren gespen na overnachting vreemdeling bij Maaike Johannes | Geschiedenis
Andere zaken op dezelfde locatie
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Bergum
Dagelijks leven
Afbeeldingen bij het dagelijks leven
Moeilijke woorden
- aker
- Een emmer of ketel.
Meer verhalen
Omliggende dorpen in de 18de eeuw
Verantwoording bij de verklaringen
- De kleinere voorwerpen zijn als Hoosjen[?] gelezen. De merkletters van het mannenhemd zijn onzeker.
- De vraag van Jannes, de passage over haar vaders hand en tien Gaarn[?] zijn niet volledig leesbaar. De bezoeker is niet tot dader gemaakt. Een gecorrigeerde verwantschapsregel en de passage over de aanwezigheid van de ouders zijn eveneens onzeker.
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Verantwoording
Gebaseerd op de aangeleverde transcripties en hertalingen van Informatieboek 3, C1 tot en met C6.
Alleen goed leesbare en begrijpelijke passages zijn opgenomen. Onleesbare onderdelen zijn niet aangevuld.
Bronbladen: 84, 85.
De gecorrigeerde naam-, plaats- en inhoudslezingen zijn aan de originele scans getoetst. Onzekere passages zijn niet aangevuld.