Bergum 1785: Zesenveertig ellen linnen en een hemdrok

Alle verhalen en verklaringen uit Bergum

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over zesenveertig ellen linnen en een hemdrok.

Verklaringen en stukken: 1785: Zesenveertig ellen linnen en een hemdrok

De inlichtingen zijn opgenomen voor Focke Ypeij, mederechter van Tietjerksteradeel en commissaris, op ambtshalve verzoek van de fiscaal.

Reind Jans, huisman in Bergum, in zijn tweeënzestigste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat hij en zijn huisgenoten die ochtend bij het opstaan meteen zagen dat de buitendeur van zijn noordelijkste buithuis niet op de grendel zat en openstond. De avond tevoren was die goed gesloten geweest.

Daarna ontdekten ze dat uit het voorhuis een nieuw stuk doek ontbrak, bijna wit gebleekt, dat de vorige avond opgevouwen in een tobbe was gelegd. Het was 46 ellen lang. Volgens zijn vrouw was het vijftien stuivers per el waard. Vervolgens zag zijn zoon Jan dat ook zijn grijze hemdrok of baaitje van boezelaar was gestolen. Dat kledingstuk had benen knopen, een overslag en knoopsgaten van rood garen, en was gevoerd met blauw linnen. Het had in zijn westelijkste buithuis aan een spijker in het schot gehangen.

Bij hun onderzoek naar hoe de dief was binnengekomen zagen zij dat er behoorlijk aan de schuurdeuren was gewrikt. De buitendeur of buitendeuren van de westelijke mieding, die goed gesloten waren geweest maar niet al te stevig waren, leken zo lang te zijn bewogen dat de sluiting van de deur was losgeraakt. Het leek hem dat de dief daar was binnengekomen en via de noordelijke buitendeur weer was weggegaan.

Hij vond verder nergens braakschade aan het huis. Hij had in de afgelopen nacht geen enkel geweld of rumoer aan zijn huis gehoord, had geen vreemde gezien en wist daarom niet wie dit had gedaan. Meer wist hij niet en hij sloot zijn verklaring na voorlezing af en ondertekende die eigenhandig te Bergum op 8 mei 1785. De ondertekening luidt 'Reint Jans'.

Sijbel Teijkes, echtgenote van Reind Jans, huisman in Bergum, in haar negenenvijftigste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Zij verklaarde dat zij en haar huisgenoten die ochtend, zodra zij opstond, zagen dat de buitendeur van hun noordelijke mieding niet op de grendel zat en openstond. De avond tevoren was die goed op de grendel gezet.

Zij had de vorige avond een nieuw, bijna wit gebleekt stuk doek van 46 ellen lang opgevouwen en in een tobbe in haar voorhuis gelegd. Zij schatte de waarde op vijftien stuivers per el. Zij ontdekte meteen dat het doek uit de tobbe was gestolen. Haar zoon Jan had bovendien zijn grijze hemdrok of baaitje aan een spijker in het schot van de westelijke mieding gehangen. Dat had een overslag, bruine benen knopen, een voering van blauw linnen en knoopsgaten van rood garen. Ook dat kledingstuk bleek te ontbreken.

Daarna onderzochten zij nauwkeurig of er braakschade aan het huis was. Die vonden zij niet, hoewel er behoorlijk aan de schuurdeuren was gewrikt. De buitendeur van de mieding was van haar sluiting losgewrikt, ondanks dat die de avond tevoren goed gesloten was. De deur was wat ontzet en leek zo lang te zijn bewogen dat de sluiting was afgegleden. Zij geloofde daarom dat de dief via die deur was binnengekomen en via de noordelijke buitendeur weer was vertrokken.

Zij wist niet wie de diefstal had gepleegd. Zij had 's nachts geen enkel rumoer aan het huis gehoord en had geen vreemde gezien of opgemerkt. Ze kon daarom niets meer over het voorval vertellen en sloot na voorlezing haar verklaring af en ondertekende die eigenhandig te Bergum op 8 mei 1785. De ondertekening luidt 'Sijbel Teijkes'.

Jan Reints, ongehuwd en inwonend bij zijn vader Reints Jans, huisman in Bergum, in zijn achtentwintigste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat hij, zijn vader en zijn moeder die ochtend meteen toen hij vroeg uit bed kwam zagen dat de buitendeur van de noordelijkste mieding niet op de grendel zat en openstond. De avond tevoren had die wel op de grendel gezeten.

Vervolgens zag hij dat uit de tobbe in het voorhuis een nieuw, bijna wit gebleekt stuk doek ontbrak. Volgens zijn moeder was dat 46 ellen lang en vijftien stuivers per el waard. Het was de vorige avond in de tobbe gelegd. Verder merkte hij dat zijn grijze hemdrok of baaitje van boezelaar van het schot in de westelijke mieding was gestolen. Het kledingstuk had een overslag, bruine benen knopen, een voering van blauw linnen en knoopsgaten van rood materiaal.

Hij en zijn ouders probeerden daarna te ontdekken hoe de dader of daders binnen waren gekomen. Zij vonden nergens braakschade, maar zagen duidelijk dat er behoorlijk aan de schuurdeuren was gewrikt. De buitendeur van de westelijkste mieding, die niet erg stevig was, leek zo lang te zijn bewogen dat de sluiting was afgegleden. Hoewel de deur de vorige avond goed op de grendel was gezet, vonden zij dat de Sleutel daarvan was afgeschoren, zodat de deur was geopend. Het leek hun dat de dader of daders daardoor binnen waren gekomen en via de noordelijke buitendeur weer waren weggegaan.

Jan wist niet wie de diefstal had gepleegd. Hij had geen enkel rumoer of wrikken aan hun huis gehoord en had zeker geen vreemde gezien.

Jan wist verder niets. Na voorlezing sloot hij zijn verklaring af en ondertekende eigenhandig te Bergum op 8 mei 1785. Ondertekening: Jan Reints. Het gezamenlijke slot vermeldt mederechter en beëdigd klerk en is gedateerd 8 mei 1785, met ondertekeningen F. Ypeij en C. Wilhelmij. In de marge staat: beschikking zoals de vorige. De inhoud van die eerdere beschikking wordt hier niet opnieuw uitgeschreven.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.