Bergum 1779: zilveren knopen afgesneden terwijl een gast in de schuur sliep

Getuigenverklaringen van Tijs Bouwes en Hendrik Jacobs, opgenomen op 25 februari 1779.

In de nacht van 24 op 25 februari 1779 verdwenen bij een boer in Bergum de zilveren schoengespen en een zondagse rok met zilveren knopen van knecht Hendrik Jacobs. In de schuur sliep die nacht Marten Douwes uit Drachten, die ook "Slegte Marten" werd genoemd.

De volgende ochtend werden Hendriks baatje en zondagse rok onder het stro op Martens slaapplaats gevonden. De zilveren knopen waren van de rok afgesneden, zowel aan de voorkant als aan de mouwen.

Tijs Bouwes geeft Marten een slaapplaats

Tijs Bouwes was huisman in Bergum en in zijn 32ste levensjaar. Op de avond van 24 februari kwam Marten Douwes tussen zeven en acht uur bij hem thuis. Marten kreeg wat te eten en werd daarna naar het stro in de schuur gebracht om er de nacht door te brengen.

Tijs verklaarde dat hij de deuren goed had gesloten. Nadat hij de dieren had gevoerd, ging hij naar binnen. Zijn knecht Hendrik Jacobs was omstreeks acht uur thuisgekomen. Tijs was toen volgens zijn verklaring al naar bed gegaan.

Volgens wat Hendrik later vertelde, had hij zijn zondagse rok met zilveren knopen en zijn baatje bij de slaapplaats gelegd. Zijn schoenen met zilveren gespen stonden voor het bed.

De volgende ochtend miste Hendrik de kleding en de gespen. Na Martens vertrek werd in het huis gezocht. Onder het stro waarop Marten had gelegen, vonden zij de rok en het baatje terug.

De verklaring van Hendrik Jacobs

Hendrik Jacobs was ongeveer 25 jaar oud en werkte als dienstknecht bij Tijs. Hij verklaarde dat hij op de avond van 24 februari rond acht uur, nadat hij gegeten had, naar bed was gegaan.

Bij het bed had hij zijn baatje en zondagse rok gelegd. Op de rok zaten ongeveer vierentwintig gemerkte zilveren knopen. Zijn schoenen met zilveren gespen had hij voor het bed gezet.

Toen hij de volgende ochtend opstond, miste hij de schoengespen, de rok met de zilveren knopen en het baatje. Hij wist dat Marten die nacht in de schuur had geslapen. Onder diens stro werden de twee kledingstukken gevonden. Alle zilveren knopen waren eraf gesneden.

Niemand wees een dader aan

Tijs wist niet wie de voorwerpen had weggenomen. Volgens hem waren alle deuren gesloten geweest, zodat hij dacht aan iemand uit het eigen huishouden. Tegelijk verklaarde hij dat bij het onderzoeken van Marten geen mes of ander scherp voorwerp was gevonden. Daarom kon hij hem niet goed aanwijzen als degene die de knopen had afgesneden.

Hendrik noemde dezelfde omstandigheden. Ook hij verklaarde dat de deuren gesloten waren en dat niemand van buitenaf in huis was geweest. Hij vond dat hij Marten niet goed kon beschuldigen, omdat die geen scherp voorwerp bij zich had. Welke huisgenoot het dan zou hebben gedaan, wist hij niet.

Tijs en Hendrik ondertekenden ieder hun eigen verklaring op 25 februari 1779.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.