Bergum 1778: Susanna Flint en het laken in de steeg

Aangifte, drie getuigenverklaringen en een verhoor, opgenomen bij het gerecht van Tietjerksteradeel op 14 januari 1778.

Op 13 januari 1778, tussen twee en drie uur in de middag, zag Antje Rintjes in Bergum een onbekende vrouw in de steeg van de weduwe Altena. Achter de latten van het Sanderhof hing een laken.

Antje zag dat de vrouw het laken naar zich toe trok, eerst over haar arm hing en vervolgens onder haar rokken stopte. De vrouw liep ermee weg. Antje ging meteen naar Japske Sijtters, aan wie het laken volgens Japske toebehoorde.

Antje Rintjes zag het laken verdwijnen

Antje Rintjes was de weduwe van Dirk Troekes, woonde in Bergum en was in haar 35ste levensjaar. Zij kende de vrouw niet. Antje beschreef haar uiterlijk en zei dat de onbekende haar een Joodse vrouw leek.

Zij verklaarde dat zij de vrouw het laken zag nemen en weggaan. Daarna waarschuwde zij Japske Sijtters, de vrouw van Douwe Hendriks. Japske en de dienstmeid van Hendrik Enkes renden de onbekende achterna. Op de Lage Weg hielden zij haar tegen en kregen het laken terug.

Antje was niet zelf bij de teruggave. Zij vertelde wat Japske haar bij terugkomst had meegedeeld. Japske zei ook dat het laken van haarzelf was. Antje ondertekende haar verklaring in Bergum op 14 januari 1778.

Japske Sijtters en het kleine kind

Japske Sijtters was eveneens in haar 35ste levensjaar. Zij hoorde van Antje dat in de steeg van de weduwe Altena, achter het hekwerk van het Sanderhof, haar laken was weggenomen. Samen met een dienstmeid van Hendrik Enkes ging zij achter de vrouw aan.

Op de Lage Weg eiste Japske het laken terug. De onbekende gaf het haar onmiddellijk. Japske herkende het als haar eigendom en verklaarde dat zij de vrouw niet kende.

Japske zag dat de onbekende vrouw een klein kind op haar arm droeg. Japske kende de vrouw niet. Zij verklaarde dat de vrouw haar een Joodse vrouw toescheen.

De dienstmeid Tjittje Melles loopt mee

Tjittje Melles was in haar twintigste levensjaar en werkte als dienstmeid bij Hendrik Enkes in Bergum. Zij vertelde dat Japske Sijtters die dag bij de weduwe Altena aan het werk was. Het precieze uur wist Tjittje niet meer.

Antje kwam vertellen dat een onbekende vrouw iets van de latten in de steeg had genomen. Tjittje ging met Japske achter haar aan. Op de Lage Weg hielden zij haar tegen en vroegen het weggenomen goed terug.

De onbekende gaf hun een laken. Japske herkende dat als het hare. Tjittje had het wegnemen van het laken niet zelf gezien.

Ook Tjittje verklaarde dat de vrouw haar een Joodse vrouw leek. Zij ondertekende op 14 januari eigenhandig.

Susanna Flint geeft haar eigen verklaring

De aangehouden vrouw werd verhoord onder de naam Susanna Flint, echtgenote van Francis Andreas Ibernius. Zij was in haar dertigste levensjaar, reisde volgens haar persoonsopgave van plaats naar plaats en had op dat ogenblik geen vaste woonplaats.

Susanna vertelde dat zij op 13 januari in een steeg was gekomen die volgens anderen bij de weduwe Altena hoorde. Daar zag zij een wit stuk linnen, dat zij naar zich toe nam. Zij was er nog maar een klein eind mee weggelopen toen twee vrouwen achter haar aankwamen.

Een van de vrouwen zei dat het linnen van haar was. Susanna gaf het onmiddellijk af en erkende dat het om een laken ging. Zij zei dat zij niet van plan was geweest het laken te stelen en dat zij het wilde teruggeven als iemand zich ervoor meldde. Als niemand naar haar toe zou komen, zou zij het laken voor zichzelf hebben gehouden.

Susanna zette haar handmerk onder het verhoor van 14 januari 1778.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.