Bergum 1740: inbraak bij Sytske en Pyter aan de Lageweg

Alle verhalen en verklaringen uit Bergum

Na een reis naar Drachten ontdekten Sytske Annes en haar man Pyter dat er uit hun huis geld, kleding en sieraden waren verdwenen. Ook Anne Jacobs, die bij hen woonde, legde een verklaring af.

Sytske Annes

Sytske Annes, vrouw van schuitvoerder Pyter Aukes, aan de Leegeweg in Bergum, in haar 54ste levensjaar, verklaart na beëdiging. Zij en haar man voeren ongeveer vier weken geleden met de schuit van Bergum naar Drachten. Toen zij gisteravond thuiskwam, ging zij naar haar huis en vond de deur van haar kleine kamer niet gesloten. Vanmorgen ging zij er weer heen en ontdekte dat een stuk was uitgesneden uit ... dat op het bed stond. Ook miste zij een wit linnen kraamkleed. ... Een spijker ... Uitgenomen of gevallen delen ...

In de grote kamer ontdekte zij dat uit de kleine lade, die niet op slot was, drie carolusgulden waren verdwenen. ... Haar nicht Antje Jacoobs, die als ongehuwde bij haar woont ... Ontvangen geld en eigen linnen ... Een aantal goederen droeg de letters P. A. en S. A. ... Een kist of kraam ...

• Verder ontbraken: enige dukaten, waarvan zij het aantal niet weet
• een effen zilveren lepel met een platte steel ...
• een klein zilveren theelepeltje met een ingesneden figuur aan het uiteinde van de steel ...
• ronde zilveren kinderknopen, waaronder drie paar met ...
• losse ronde zilveren knopen
• twee gouden hemdknopen
• geld en zilver uit een zakje en een lade. Zij noemt tien carolusgulden en zilver van haar zus.

Verder miste zij uit de grote lade al het geld dat daarin had gelegen, ongeveer 350 carolusgulden. Zij weet de muntsoorten niet precies meer, maar noemt daalders, carolusguldens, dukatons, drie gulden en halve guldens. Er waren zeker vijf Spaanse dukatons bij. ...

• Ook verdwenen kinderkleren: een rode rok van kameelot met platte zilveren knopen
• een bruine rok van calamink met ronde hemdknoopjes
• een broek en ...
• een nieuw blauw kledingstuk met een blauwe katoenen doek
• twee losse zilveren broekhaken, gemerkt G. E., waarvan bij één een onderdeel was afgebroken
• een bewerkte zilveren haak met een klein ...
• een zilveren ketting

Zij kan niet zeggen wie de daders zijn. Zij noemt een vertrek op de twintigste naar Drachten en dat alles toen nog in goede orde was. Zij vermoedt dat de dief via haar kleine kamer en de zolder is gekomen, waar een plank ontbrak en een bed op de vloer lag. ...

Sytske kan niet zeggen op welk tijdstip de diefstal heeft plaatsgevonden. Zij sluit haar voorgelezen verklaring af te Bergum op 3 november 1740, met haar zelfgezette merk.

Pyter Aukes (Ables mogelijk)

Pyter Aukes, schuitvoerder in Bergum, in zijn 61ste levensjaar, verklaart na beëdiging. Hij vertelt over een vaartocht enkele weken geleden, van Bergum naar Drachten. Zijn vrouw is Sytske Annes. ... Op een woensdag ... Alleen thuiskomen ... Bij terugkomst was geklaagd over iets ongewoons in het huis. ...

• Toen hij gistermorgen aan huis kwam, klaagde zijn vrouw over uitgesneden of verdwenen onderdelen en goederen. Hij noemt: wit linnen
• voorwerpen met P. A. en S. A.
• een kist
• zilveren en gouden knopen
• een afgebroken onderdeel
• een rode kinderrok van kameelot met zilveren knopen
• een bruine kinderrok van calamink
• een broek
• dukaten
• een kleed
• het geld in de kist.

Het geld in de kist bedroeg ongeveer 350 carolusgulden. ... De munten omvatten vijf zilveren dukatons, drie-guldenstukken, vier gulden, carolusgulden en ander geld. ... Hij weet niet wie de diefstal heeft gepleegd en ook niet wanneer. Wat hij weet over de toestand vóór het vertrek naar Drachten heeft hij van zijn vrouw Sytske Annes en de bij hen inwonende ongehuwde vrouw gehoord. Hij vermoedt dat de dief via het venster van de kleine kamer en een gemaakte opening naar binnen kwam en zich in de kamer liet zakken. ... Verder kan hij niets zeggen. Hij bekrachtigt zijn voorgelezen verklaring. Bergum, 4 november 1740, Pyter Aukes.

Anne Jacobs

Anne Jacobs, kleermakersdochter, ongeveer twintig jaar, woont als ongehuwde in Pyters huis in Bergum. Zij vertrok op 20 oktober naar Drachten en liet alles daar in goede staat achter. Toen zij vandaag terugkwam, hoorde zij dat er was ingebroken en gestolen. Er ontbreken geld en een zilveren ring. ... Zij noemt drie carolusgulden en later nog negen carolusgulden die zij in de lade had achtergelaten. Verder kan zij niets zeggen. Zij bevestigt de voorgelezen verklaring met haar zelfgezette merk, Bergum, 4 november 1740, Anne Jacobs.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.