Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Bergum 1806 - Kleding gestolen na braak in het schuurvenster

Tjeerd Sjoerds en Tjitske Wijgers verklaren op 15 april 1806 over open deuren, zes uitgebroken ruiten en verdwenen kleding uit het achterhuis aan de Zomerweg.

Timmerlieden aan het werk rond 1800.
Timmerlieden aan het werk rond 1800.

Tjeerd Sjoerds - verklaring

Tjeerd Sjoerds (in modern Nederlands)

Tjeerd Sjoerds, als knecht inwonend bij Willem Liebbes, huisman aan de Zomerweg onder Bergum, in zijn 18de levensjaar, verklaarde na oproeping en ondervraging dat hij op de vijftiende omstreeks zes uur 's morgens in het achterhuis kwam. Hij zag dat de achterdeur openstond, ging meteen terug en zei dat er misschien dieven in huis waren geweest.

Daarna ging hij weer naar achteren. Ook de deur van de dorsvloer naar de schuur stond open. In een schuurvenster bij de dorsvloer waren zes ruiten en een ijzeren roede uitgebroken.

Waarschijnlijk was iemand door dat gat naar binnen gegaan. Vervolgens waren uit het achterhuis goederen weggenomen van de boerin, Tjitske Wijgers: een blauw baaitje van voerlaken, met zwarte benen knopen en een voering, en twee grauwe linnen. De getuige wist niet wie deze inbraak en diefstal had gepleegd.

Na duidelijke voorlezing plaatste hij zijn handmerk te Bergum op 15 april 1806.

Dit is het eigenhandig geplaatste handmerk van Tjeerd Sjoerds, in tegenwoordigheid van P. M. B.

Braunius.

Kleding herstellen rond 1800.
Kleding herstellen rond 1800.

Tjitske Wijgers - verklaring

Tjitske Wijgers (in modern Nederlands)

Tjitske Wijgers, vrouw van Willem Liebbes, huisman aan de Zomerweg onder Bergum, in haar 51ste levensjaar, verklaarde onder ede dat haar knecht Tjeerd Sjoerds op de vijftiende omstreeks zes uur 's morgens bij haar in de kamer kwam. Hij zei: "Er zijn waarschijnlijk dieven in huis geweest, want de achterdeur stond open toen ik achter kwam."

De getuige stond op en zag dat ook de deur van de dorsvloer naar de schuur openstond. Uit een venster in de schuur bij de dorsvloer waren zes ruiten en een ijzeren roede uitgebroken. Waarschijnlijk was iemand door dat gat gegaan en zo in huis gekomen.

Daarna ontdekte zij dat uit het achterhuis een nieuw blauw baaitje van voerlaken, met zwarte benen knopen en een voering, en twee grauwe linnen waren weggenomen. Die waren van haar man, Willem Liebbes. Zij kon niet verklaren wie zich aan deze inbraak en diefstal schuldig had gemaakt.

Na duidelijke voorlezing beëindigde zij haar verklaring en ondertekende die te Bergum op 15 april 1806.

Tjitske Wijgers

Deze verklaringen staan bij de verhalen uit Bergum.

Tjitske Wijgers, Willem Liebbes en knecht Tjeerd

Zeer waarschijnlijk hetzelfde huishouden. De zaken uit 1804, november 1805 en april 1806 noemen Tjitske Wijgers als vrouw van Willem Liebbes/Liebes onder Bergum. Tjitske is in 1805 in haar 50ste en in 1806 in haar 51ste levensjaar. Tjeerd Sjoards/Sjoerds is in 1805 ongeveer zeventien en in 1806 mogelijk in zijn 18de levensjaar, in dienst bij hetzelfde gezin. Partner, plaats, leeftijd en werkgever ondersteunen de koppeling. De bijenkorfzaak en beide inbraken zijn afzonderlijke gebeurtenissen.

Andere zaken op dezelfde locatie

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Naaiwerk in een gezin rond 1800.
Naaiwerk in een gezin rond 1800.
Bedstede rond 1800.
Bedstede rond 1800.
Werk op het boerenland rond 1810.
Werk op het boerenland rond 1810.
Nacht 1800 klepperman kleine stad handlantaarn houten klep.
Nacht 1800 klepperman kleine stad handlantaarn houten klep.
Molen rond 1790.
Molen rond 1790.

Koppen en ambtelijke afsluitingen

Kop informaties - scan 473

Informatien genomen bij mij Minse Wijtses mede Lid bij het Geregte van 't 5de District in dezen Comm[issari]s om te Strekken na behoren

Verklaringen opgenomen door mij, Minse Wijtses, medelid van het gerecht van het vijfde district, in deze zaak commissaris, om naar behoren te dienen.

Gezamenlijk protocol inbraak Zomerweg - scan 475

Aldus gedeponeerd voor ons ondergeschrevene Comm[issari]s en Secretaris te Bergum den 15 April 1806. [Handtekeningen:] Minse Wijtses; P. M. B. Braunius

Aldus verklaard voor ons, ondergetekende commissaris en secretaris, te Bergum op 15 april 1806. [Handtekeningen:] Minse Wijtses; P. M. B. Braunius

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

Bataafse en Franse tijd

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-22-D06, scanbladen 473, 474, 475. 2 afzonderlijke verklaringen.

Verantwoording

Tjeerd is mogelijk in zijn 18de levensjaar, Tjitske in haar 51ste. De kledingnaam baaitje, de voering en de precieze benaming van twee grauwe linnen voorwerpen zijn niet zeker leesbaar. De verklaring van de knecht noemt goederen van de boerin; Tjitske noemt haar man Willem Liebbes als eigenaar. Beide lezingen blijven staan. De vermoedelijke toegangsweg is een gevolgtrekking, geen zelf geziene inbraak.

Geel bevat de volledige historische transcriptie; de volledige hertaling staat op wit. De ambtelijke vertelvorm is behouden. Vierkante haken duiden transcriptieaantekeningen en leesonzekerheden aan. In de moderne tekst zijn afbrekingen tussen scanbladen aangesloten. Er is niets toegevoegd aan de waarnemingen, uitspraken of meningen van de getuigen. Een eindvonnis is hier niet aanwezig.