Bergum 1805 - Tjitske Wijgers hoort mensen in de slaapkamer

Historische getuigenverklaringen uit 1805, vastgelegd op november 1805.

Geluiden in de slaapkamer

In de nacht van 16 op 17 november 1805 lag Tjitske Wijgers, vrouw van huisman Willem Liebes onder Bergum, te slapen. Zij was in haar vijftigste levensjaar. In de kamer waarin zij sliep, hoorde zij mensen bewegen.

Tjitske riep luid naar de knecht die in dezelfde kamer sliep. Tjeerd Sjoards, ongeveer zeventien jaar oud, werd daardoor wakker. Beiden stonden meteen op en staken licht aan.

De kast in hun slaapkamer stond open, hoewel Tjitske haar de vorige avond goed had afgesloten. Hoe de kast was geopend, kon zij niet ontdekken. Er was volgens haar niets uit verdwenen.

Twee gouden zondhaken en een koperen voorwerp

Tjitske ging naar de voorkamer. Ook daar stond een kast helemaal open, terwijl die de vorige avond gesloten was. In deze kast lag een zondhoed waaraan twee gouden zondhaken hadden gezeten. De haken waren bevestigd op een zwartgebloemde fluwelen band. De beide gouden haken waren weg.

Uit een theekastje tussen de bedsteden in de voorkamer ontbrak ook een kleine koperen engter. De knecht vertelde dat hij die twee dagen eerder nog in het kastje had zien hangen.

Het noordelijkste venster van de voorkamer stond open. Eén ruit was kapot en de koperen pen, die op een schuitje van het venster zat, was van binnen weggehaald. Het venster stond omhoog. Tjitske vermoedde dat iemand op die manier naar binnen en weer naar buiten was gegaan. Zelf had zij dat niet gehoord.

Wat de knecht hoorde

Tjeerd Sjoards verklaarde dat hij door Tjitske uit zijn slaap was gewekt. Hij herinnerde zich haar waarschuwing:

daar Zijn Dieven in de kast

Daar zijn dieven in de kast.

Een man buiten bij de ramen

Tjeerd werkte als knecht bij huisman Willem Liebes en sliep bij Willem en diens vrouw in dezelfde kamer. Hij stond meteen op toen Tjitske hem wakker riep. Hij zag dat de kast in die kamer openstond. Volgens Tjitske was die de vorige avond goed gesloten geweest. Tjeerd kon niet zien hoe de kast was geopend.

Hij ging met Tjitske naar de voorkamer. Ook de kast daar stond geheel open. Volgens haar was ook die de vorige avond gesloten geweest. Tjeerd kon evenmin ontdekken hoe die kast open was gekomen.

Uit het theekastje tussen de bedsteden miste hij een kleine koperen engter. Twee dagen eerder had die daar nog gehangen. Tjeerd zag bovendien dat het noordelijkste venster van de voorkamer openstond. Een ruit was gebroken. De koperen pen op een hulsje was van binnen weggehaald en het venster was opgetild. Hij vermoedde dat de dief door dat venster was binnengekomen. Hij kon niet zeggen wie de inbraak en diefstal had gepleegd.

Tjeerd had in de nacht iemand naar de voorkamer horen lopen, maar die persoon niet gezien. Tjitske had buiten langs de vensters wel een grote man zien lopen. Zij kon hem niet herkennen.

Beiden konden niet zeggen wie de kasten had geopend en de goederen had weggenomen. Tjitske ondertekende haar verklaring. Tjeerd plaatste een kruisje als handmerk in aanwezigheid van G.W.P. Bruinsma.

Andere verklaringen en verhalen

Tjitske Wijgers, Willem Liebbes en knecht Tjeerd

Zeer waarschijnlijk hetzelfde huishouden. De zaken uit 1804, november 1805 en april 1806 noemen Tjitske Wijgers als vrouw van Willem Liebbes/Liebes onder Bergum. Tjitske is in 1805 in haar 50ste en in 1806 in haar 51ste levensjaar. Tjeerd Sjoards/Sjoerds is in 1805 ongeveer zeventien en in 1806 mogelijk in zijn 18de levensjaar, in dienst bij hetzelfde gezin. Partner, plaats, leeftijd en werkgever ondersteunen de koppeling. De bijenkorfzaak en beide inbraken zijn afzonderlijke gebeurtenissen.

Huis ter Heide 1804 - Willem Liebbes en Tjitske Wijgers missen een bijenkorf | Geschiedenis Toenentoen.nl

Bergum 1806 - Kleding gestolen na braak in het schuurvenster

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.