Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Bergum 1796: Diefstal uit broodwagen en molen

Alle verhalen en verklaringen uit Bergum

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over diefstal uit broodwagen en molen.

Houtbewerking rond 1770.
Houtbewerking rond 1770.

Verklaringen en stukken: 1796: Diefstal uit broodwagen en molen

Informatie opgenomen door Johannes Lodema, lid van het gemeentebestuur van Tietjerksteradeel, als , op verzoek van de , rechterlijk ambtenaar van dit rechtsgebied, om te dienen waar nodig.

Cornelis Hendriks, meester-molenaar en bakker in Bergum, in zijn 46e levensjaar, verscheen, werd beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat hij gisterenavond om ongeveer vier uur met zijn broodwagen thuiskwam. Die was beladen met drie rogge; tien tot twaalf broden van een half ; een ruig paardendek; zeven à acht lege meelzakken, gemerkt met de letters K H; en drie en een kwart bruine . Die stof had hij in Suawoude gekocht om er voor hem een broek van te laten maken.

Hij had de wagen met die lading bij thuiskomst volgens gewoonte onder in de molen gereden. Die avond kwam hij niet meer in de molen. Vanmorgen, iets vóór acht uur, kwam de zoon van zijn buurman enkele zakken lenen. Cornelis ging naar de molen.

Scheepvaart rond 1770.
Scheepvaart rond 1770.

Hij ging de zakken halen die op de wagen lagen. Toen ontdekte hij dat van de wagen de zeven à acht lege zakken, drie lopen rogge, tien à twaalf broden, het paardendek en drie en een kwart el bommesijn ontbraken. Dat alles was de avond daarvoor op de wagen geweest. Ook een lopen roggemeel was weg. Die had onder in de molen op een "Schraafbank" gestaan. De zak was eveneens gemerkt met de letters K.H.

Cornelis heeft 's nachts geen enkel geluid gehoord en geen spoor kunnen ontdekken van wie deze diefstal heeft gepleegd. Omdat hij verder niets over de zaak wist, beëindigde hij na voorlezing zijn verklaring en ondertekende eigenhandig. Bergum, 11 maart 1796. Handtekening: Kornelis Hindriks.

In de marge: beschikking zoals eerder.

Aldus verklaard voor ons, commissaris en secretaris. Bergum, 11 maart 1796. Ondertekend door J. Lodema en H. B. Sminia.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Bergum

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Moeilijke woorden
el
Oude lengtemaat voor onder meer textiel; de lengte verschilde per streek en tijd.
fiscaal
Ambtenaar die strafzaken onderzocht en namens het gezag optrad.

Meer verhalen

Bekijk het overzicht van Bergum

Dagelijks leven

Bakkerij rond 1800.
Bakkerij rond 1800.
Een paard in een stal, rond 1800.
Een paard in een stal, rond 1800.
Een boerenwagen op een landweg rond 1800.
Een boerenwagen op een landweg rond 1800.
Timmerlieden aan het werk rond 1800.
Timmerlieden aan het werk rond 1800.
Molen rond 1790.
Molen rond 1790.

Bron: IB4-D135

Informatieboek 4, bladen 460, 461.

Datering in de bron: 11 maart 1796; lading 10 maart circa 16.00, ontdekking 11 maart vóór 08.00.

Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.

Tekstueel afgesloten met IB4-S75 en op 461. Geen vervolgonderzoek geleverd. De zoon van de buurman komt zakken lenen en leidt daarmee tot de ontdekking; hij is niet als dader of formele getuige opgevoerd. Paardendek, zeven à acht lege zakken en extra zak roggemeel worden naast graan, brood en broekstof behouden. Dader onbekend.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw

Bataafse en Franse tijd