Bergum 1783: Verklaringen over dronkenschap en een beschikking

Alle verhalen en verklaringen uit Bergum

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over verklaringen over dronkenschap en een beschikking.

Verklaringen en stukken: 1783: Verklaringen over dronkenschap en een beschikking

Inlichtingen afgenomen ten overstaan van Hobbe Baard van Sminia, grietman van Tietjerksteradeel, als commissaris, op verzoek van de fiscaal als ambtenaar van rechtswege van deze grietenij, voor het daarvoor bestemde gebruik.

Gerrijt Jans, buitengewoon assistent van de grietenij Tietjerksteradeel, wonend in Bergum en ruim vijftig jaar oud, verschijnt, legt een eed af en wordt ondervraagd. Hij verklaart dat Douwe Haujes, die in Bergum bij zijn vader Hauje Douwes woont, zich voortdurend en herhaaldelijk aan dronkenschap schuldig maakt. Wanneer hij dronken is, gedraagt hij zich thuis als een razend en uitzinnig mens. Hij scheldt zijn vrouw Acke Pyters op een afschuwelijke manier uit, behandelt haar slecht en maakt haar allerlei verwijten. Ook bejegent hij zijn oude vader Hauje Douwes zeer slecht en behandelt hem onbeschaafd en brutaal. Hij verwijt en beschuldigt hem van alles wat lelijk en onbetamelijk is en wat hem in zijn boosheid in het hoofd komt, zonder dat de vader iets kan verdragen.

De getuige zegt verder dat hij op verzoek van Hauje Douwes verschillende keren naar diens huis is gegaan om de dronken Douwe Haujes in bedwang te houden, hem te dwingen zijn verwijten en brutale bejegening te staken en ervoor te zorgen dat hij in zijn toorn en razernij geen daadwerkelijke handeling zou uitvoeren. Gerrijt Jans, die geen verwantschap met de genoemde persoon heeft, besluit zijn verklaring na voorlezing en tekent met zijn handmerk. Bergum, 25 juli 1783. Bij het kruis staat dat dit het eigenhandig geplaatste merk van Gerrijt Jans is.

Popke Tjeerds, koopman in Bergum, in zijn achtenzestigste levensjaar, is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaart dat Hauje Douwes in zijn buurt, dicht bij hem, woont. Diens zoon Douwe Haujes woont daar met zijn vrouw Acke pyters. Douwe maakt zich al lange tijd herhaaldelijk aan dronkenschap schuldig en gedraagt zich dan thuis als een razend en uitzinnig mens. Hij braakt op uiterst kwaadaardige wijze alles uit wat lelijk en slecht is en wat hem in het hoofd komt. Hij behandelt en bejegent dan zowel zijn vrouw Acke pyters als zijn oude vader Hauje Douwes zeer slecht en scheldt hen jammerlijk uit op de meest onbeschaafde en brutale manier.

Na voorlezing besluit Popke zijn verklaring. Hij is niet bloedverwant met de genoemde personen en tekent met zijn handmerk. Bergum, 25 juli 1783. Bij het kruis staat dat dit het eigenhandig geplaatste merk van Popke Tjeerds is.

Sjoerd Wessels, meester linnenwever, wonend in Bergum en ruim vijftig jaar oud, is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaart dat Hauje Douwes in zijn buurt, dicht bij hem, woont. Diens zoon Douwe Haijes woont daar met zijn vrouw Acke pyters. Douwe maakt zich al lange tijd herhaaldelijk aan dronkenschap schuldig. Dan gedraagt hij zich thuis als een razend en uitzinnig mens en braakt hij op uiterst kwaadaardige wijze alles uit wat lelijk en slecht is en wat hem in het hoofd komt. Hij behandelt en bejegent zowel zijn vrouw Acke pyters als zijn oude vader Hauje Douwes zeer slecht en scheldt hen jammerlijk uit op de meest onbeschaafde en brutale manier.

De getuige heeft geen verwantschap met de genoemde personen. Na voorlezing besluit hij zijn verklaring en ondertekent eigenhandig: sjoerd wessels. Bergum, 25 juli 1783.

De verklaringen zijn afgelegd voor de grietman en secretaris, die dit met hun handtekeningen bevestigen. Bergum, 25 juli 1783. Handtekeningen: H B Sminia en J Sminia.

Het gerecht van Tietjerksteradeel heeft kennisgenomen van inlichtingen die de fiscaal van deze grietenij, als ambtenaar van rechtswege en klager, heeft overgelegd tegen Douwe Haijes in Bergum, de persoon tegen wie het verzoek is gericht en die wordt beschuldigd.

Na alles zorgvuldig te hebben overwogen wat in deze zaak overwogen moest worden, verbant het gerecht, in naam en vanwege de heerlijkheid van het landschap Friesland, Douwe Haijes naar het tucht- en werkhuis van het landschap. Reden is zijn brutale gedrag en de onbeschaafde verwijten die uitvoerig in de verklaringen zijn beschreven. Hij moet daar voorlopig door handarbeid zijn kost verdienen.

Uitgesproken op een buitengewone rechtsdag in de rechtskamer van de grietenij te Bergum, in aanwezigheid van de grietman, mederechters en secretaris, op 25 juli 1783. Handtekeningen: H B Sminia, Rinsonides, Ratsma en J Sminia.

Gerrijt Jans, buitengewoon gerechtsassistent

Waarschijnlijk dezelfde functionaris. In 1783 is Gerrijt buitengewoon assistent in Bergum en ruim vijftig jaar oud. In 1787 is hij er buitengewoon gerechtsassistent, in zijn 53ste of 54ste levensjaar. Beroep, plaats en globale leeftijd passen. Hij is niet de Gerrijt Jans uit Oudkerk die in december 1756 overleed, en evenmin zonder meer de wever en vader van Jan Gerrijts in Suameer.

Oostermeer 1787: Rumoer op de bovenkamer tijdens de markt

Ziekenzorg 1750.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.