Bergum 1806 - Drie witte zeilen verdwenen van de watermolen van Lieppe Jans
Lieppe Jans, meester-kuiper bij Bergumerdam, ontdekte op 2 april 1806 dat drie witte zeilen van zijn watermolen waren verdwenen. De molen stond in het land tegenover zijn huis.
Lieppe Jans - verklaring
Lieppe Jans (in modern Nederlands)
Lieppe Jans, meester-kuiper bij de Dam te Bergum, in zijn veertigste levensjaar, verscheen en verklaarde na beëdiging en ondervraging dat drie witte molenzeilen van hem waren gestolen. Ze zaten vastgebonden of aangeslagen aan zijn watermolen, die in het land tegenover zijn huis stond. Afgelopen maandagavond, de 31 maart, zaten ze nog aan de roeden van de molen gebonden.
Vandaag ontdekte hij dat ze ontbraken. Hij kon niet zeggen wie de diefstal had gepleegd. Meer wist hij er niet van.
Na duidelijke voorlezing ondertekende hij zijn verklaring te Bergum op 2 april 1806.
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van de streek
Dagelijks leven in de 19de eeuw
Omliggende plaatsen in de 19de eeuw
Over de weergave van de verklaringen
Geel: de volledige historische transcriptie van iedere verklaring. Wit: de volledige hertaling van diezelfde verklaring. De stukken zijn door het gerecht in de derde persoon vastgelegd. Die vorm is behouden; er is geen ik-verslag van gemaakt. Vierkante haken duiden transcriptieaantekeningen en onzekere lezingen aan. Er zijn geen geuren, waarnemingen of gevoelens toegevoegd die niet in de verklaring staan.
Koppen en afsluitingen van de stukken
Kop informatie - scan 457
Informatien genomen bij mij [P.C.?] van Sminia Drost van het vijfde District in dezen Commiss: om te Strekken na behoren.
Getuigenverklaringen opgenomen door mij, Van Sminia, drost van het vijfde district, hiervoor commissaris, om naar behoren te dienen.
Slotprotocol - scan 457
Aldus gedeponeerd voor ons ondergeschrevene Commiss: en Secret: te Bergum den 2 April 1806. [handtekeningen: Sminia; J:W:B:Erasmius?]
Aldus verklaard voor de ondergetekende commissaris en secretaris, te Bergum op 2 april 1806. [Twee handtekeningen.]
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw
Bataafse en Franse tijd
Bronnen en verantwoording
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-21-D10, scanbladen 457. 1 afzonderlijke verklaringen/verhoren.
Verantwoording
Lieppe Jans is in zijn 40ste levensjaar, dus 39 jaar. De bron noemt hem meester-kuiper. Het bezit van de watermolen maakt hem niet zonder meer beroepsmolenaar. De drie zeilen zaten op 31 maart nog aan de roeden; de vermissing werd op 2 april ontdekt.