Bergumerdam 1805 - Kleding verdwenen van een schuitOostermeer 1806 - De koffiemolen verdwijnt uit de schuit van Johannes Freerks
Getuigenverklaring uit 1806, vastgelegd door het gerecht van Tietjerksteradeel.
Goederen voor de reis
Johannes Freerks was schuitschipper in Oostermeer en bevond zich in zijn zevenenvijftigste levensjaar. Zijn schip lag niet ver van zijn huis.
Op een zaterdagavond ging Johannes van huis naar de schuit. Hij wilde binnen enkele dagen gaan varen en nam daarom alvast verschillende goederen mee. Hij legde ze in het vooronder van het schip en ging daarna weer naar huis.
De koffiemolen en de blauwe trommel
Op de volgende dinsdag ging Johannes opnieuw naar zijn schip. Toen hij het vooronder binnenkwam, ontdekte hij dat zijn koffiemolen was verdwenen.
Hij miste ook een ronde, blauwe blikken trommel. Volgens zijn herinnering had daarin ongeveer een kwart pond koffiebonen gezeten. Daarnaast waren er aardappelen verdwenen, volgens zijn opgave ongeveer vijf pond.
Verder miste Johannes twee stalen vorken. Eén daarvan had een houten heft. Ook zijn witte linnen buidel was weg. Op die buidel stonden geen letters. Johannes beschreef de buidel als ongeveer een halfvandel groot. Verder noemde hij nog andere verdwenen zaken, waaronder een post van drie schellingen groot.
Een los luik zonder slot
Het vooronder was niet met een slot afgesloten. Een los luik sloot de toegang af. Toen Johannes ontdekte dat zijn goederen ontbraken, bekeek hij ook dat luik. Door de toestand van de toegang dacht hij dat iemand langs die weg naar binnen en weer naar buiten was gegaan.
Hij had niemand het schip zien betreden. Hij wist ook niet wie de goederen had meegenomen en kon niet zeggen of er nog iets anders ontbrak.
Johannes legde op 8 maart zijn verklaring in Bergum af. Onder het voorgelezen stuk zette hij zijn eigen letters als handmerk; de gezworen klerk O. Hoornstra was daarbij aanwezig.
Andere verklaringen en verhalen
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.
Kaart van Oostermeer en omgeving
Verklaringen uit de omgeving
Bergumerdam 1805 - Kleding verdwenen van een schuit
Suameer 1805 - Scheepsgerei gestolen
Oostermeer 1805 - Ruiten bij een bakker ingegooid
Verhalen uit OostermeerDagelijks leven
Afbeeldingen
Dagelijks leven in de 19de eeuw
Omliggende plaatsen in de 19de eeuw
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw
Bataafse en Franse tijd
Bronnen en verantwoording
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-21-D05, scans 444, 445. 1 verklaring(en).
- Informatieboek 5, EA-21-D05, scans 444-445. Getuigenverklaring Johannes Freerks en protocol van 8 maart 1806.
- In de slotformule van de verklaring staat 8 maart 1805; het protocol vermeldt 1806. De datering 1806 is gevolgd, met deze tegenstrijdigheid expliciet vermeld.
- De datum van de zaterdag, de precieze hoeveelheid koffiebonen en aardappelen en de maat van de linnen buidel zijn deels onzeker gelezen.
- De laatste opgave is moeilijk te lezen: er staat mogelijk "neegentjes" en daarna "drie schellingjes groot", gevolgd door nog een onzeker woord. Het staat niet vast of dit voorwerpen, goederen of een geldsom betreft. De buidel is ongeveer "een halfvandel" groot genoemd; ook de betekenis van die maat of woordvorm is onzeker. Er zijn daarom geen specifieke voorwerpen of munten bij verzonnen.
- De precieze beschrijving van het losse luik is op enkele woorden beschadigd; de toegang langs dat luik was Johannes zijn vermoeden, geen eigen waarneming van de dader.