Bergum 1769: de zwarte merrie bij Bergumerdam

Alle verhalen en verklaringen uit Bergum

In oktober 1769 kwamen drie boeren uit Schilwolde naar Bergum om een zwarte merrie te bekijken. Het paard was eind september uit het land van Jochum Hendriks verdwenen. Bij Bergumerdam stond inmiddels een paard dat volgens verschillende verklaringen hetzelfde dier was.

Jochum Hendriks

Jochum Hendriks, wonend onder Schilwolde in Groningerland en naar beste weten in zijn 33ste levensjaar, verscheen, werd beëdigd en ondervraagd. Hij getuigde dat hij op de morgen van 29 september 1769 had gemerkt dat een zwarte merrie uit zijn land verdwenen was. Het paard was drie jaar oud. Het paard was "Eenharig". Het paard had een lange staart en manen en was ongeschoren. Later hoorde hij dat het in Bergum verkocht was. Hij reisde daarheen en kwam daar op de 17de van deze maand te weten dat Jan Trijlak het voor 56 carolusguldens aan Sible Brandere, kastelein bij Bergumerdam, had verkocht. Jan had geen vaste woonplaats en zwierf hier en daar.

Jochum herkende het paard als het zijne, ook vandaag, hoewel de staart en manen waren geknipt en het onder de keel was geschoren. Verder zei hij dat Jan Trijlak enige jaren geleden in Zuidbroek was gegeseld en gebrandmerkt.

Hij wist niet waar Jan Trijlak zich nu ophield en verder niets. Hij sloot zijn verklaring na voorlezing en zette letters als merk. Bergum, 18 oktober 1769; Jochum Hendriks, eigen gezette letters.

Luitjen Edes

Luitjen Edes, boer onder Schilwolde en in zijn 52ste levensjaar, verscheen, werd beëdigd en ondervraagd. Hij getuigde dat Jochum Hendriks, die daar ook woonde, een zwarte merrie uit zijn land was kwijtgeraakt. Het paard was drie jaar oud en "Eenharig". Hij kende dat paard al goed, vanaf het veulen. Op verzoek van Jochum bekeek hij vandaag in Bergum een paard dat Sible Bandert, kastelein bij Bergumerdam, volgens zeggen van Jan Trijlak had gekocht. Jan had geen vaste woning en verbleef afwisselend hier en daar.

Luitjen zei met zekerheid dat dit hetzelfde paard was dat Jochum tussen 28 en 29 september 1769 was kwijtgeraakt. De staart en manen waren nu geknipt en het was onder de keel geschoren. Verder wist hij niets. Hij sloot zijn verklaring na voorlezing.

Hij ondertekende eigenhandig. Bergum, 19 oktober 1769; de handtekening schrijft Luitien Edes.

Jan Harmens

Jan Harmens, boer onder Schilwolde in Groningerland en naar schatting in zijn 39ste levensjaar, verscheen, werd beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat tussen 28 en 29 september 1769 een zwarte merrie uit het land van Jochum Hendriks, eveneens boer daar, was gestolen. Het paard was drie jaar oud en "Eenharig". Hij kende het paard heel goed, vanaf het veulen. Vandaag bekeek hij op Jochums verzoek een paard dat Sible Brandert, kastelein bij Bergumerdam, van Jan Trijlak had gekocht. Jan had geen vaste woonplaats en verbleef hier en daar.

De getuige zei dat het hetzelfde paard was dat Jochum toen had verloren. Het had een lange staart en manen gehad, die nu afgeknipt waren; onder de keel was het geschoren. Hij had Jan Trijlak op 28 september 1769 bij zijn huis gezien. Deze was vroeger in Zuidbroek gegeseld en gebrandmerkt. Verder kon hij niets zeggen. Hij sloot zijn verklaring na voorlezing. Bergum, 19 oktober 1769; Jan Harmens.

Andrijs Jans

Andrijs Jans, boer onder Schilwolde in Groningerland en naar beste weten in zijn 46ste levensjaar, verscheen, werd beëdigd en ondervraagd. Hij getuigde dat hij een zwarte merrie van Jochum Hendriks, die daar ook woonde, heel goed kende. Het paard was drie jaar oud en "een harig". Het paard was tussen 28 en 29 september 1769 uit het land verdwenen.

Vandaag bekeek hij op Jochums verzoek een zwarte merrie die Sible Bandere, kastelein bij Bergumerdam, van Jan Trijlak had gekocht. Jan had geen vaste woonplaats en verbleef hier en daar. Naar beste weten was dit hetzelfde paard dat Jochum op het genoemde tijdstip ontstolen was. Het had vroeger een lange staart en manen gehad, die inmiddels geknipt waren, en was nu onder de keel geschoren. Verder wist hij niets. Hij sloot zijn verklaring na voorlezing. Bergum, 19 oktober 1769; de handtekening schrijft Andrias Jans.

Sible Brandere

Sible Brandere, kastelein bij Bergumerdam en ongeveer 49 jaar oud, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij getuigde dat op 3 of 4 oktober 1769 een onbekende man bij hem thuis kwam, die zich Uldrik Muller noemde. Hij had een zwarte merrie bij zich en bood die te koop aan. Het paard was drie jaar oud en "Een harig". De getuige onderhandelde met hem, maar zij bereikten geen overeenstemming. De volgende dag kwam de man met het paard terug. Toen kocht de getuige het voor 56 carolusguldens en betaalde de koopsom aan de verkoper.

Hij zei het paard te goeder trouw te hebben gekocht, ontvangen en betaald. Verder wist hij niets. Hij sloot zijn verklaring na voorlezing. Bergum, 19 oktober 1769; de handtekening luidt S. H. Bander. Ambtelijk slot voor ons, de grietman en secretaris, dezelfde datum; H. W. Altena en A. Y. Sminia.

Andere verklaringen

Alle verhalen uit Bergum in de 18de eeuw

Terug naar Bergum in de 18de eeuw

Bergum door de eeuwen heen

Sible Bandert en de herberg bij Bergumerdam

Waarschijnlijk dezelfde herbergier. Sible wordt in 1766, 1769 en 1782 als herbergier of kastelein bij Bergumerdam genoemd. De schrijfwijzen Bandert, Bandere en Brandere verschillen. Hetzelfde beroep en dezelfde specifieke vestiging maken de koppeling aannemelijk; het is niet herberg Het Zwartkruis aan de Zomerweg.

Bergum 1766: Dirk Douwes raakt gewond | geschiedenis

Bergum 1782: Minne Martens, een nalatenschap en de opvoeding van een kind

Andere zaken op dezelfde locatie

Bergum 1770: geldbuidel in de herberg op de Nieuwe Stad | Toenentoen.nl

Bergum 1768-1769: de bijbel met zilveren haken van Ynse Gjolts | geschiedenis | Toenentoen.nl

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.