Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Bergum 1787: Arrestatiebrieven uit september 1787

Alle verhalen en verklaringen uit Bergum

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over arrestatiebrieven uit september 1787.

Molen rond 1790.
Molen rond 1790.

Brief: 1787: Arrestatiebrieven uit september 1787

Kopie van een brief over de arrestatie van de A. J. C. De Beere, ontvangen op 7 september 1787.

Geachte bijzondere vrienden,

Hof van Friesland (in modern Nederlands):

Wij hebben besloten u te verzoeken en te bevelen dat, wanneer Arend Julianus Carel de Beere, grietman over Hemelumer Oldephaart en Noordwolde, zich binnen uw rechtsgebied bevindt, u hem aanhoudt en als gevangene naar het gedemolieerde overbrengt. Wij rekenen erop dat dit gebeurt, bevelen u in Gods heilige bescherming aan en blijven uw goede vrienden, de van het Hof van Friesland.

In opdracht van het Hof, getekend S. Faber, met een... Leeuwarden, 4 september 1787.

De kopie stemt overeen met de oorspronkelijke brief, verklaart de beëdigde , opgesteld op 7 september 1787. Ondertekend: L. Wilbelmij.

Arend Julianus Carel de Beere is in deze brief één persoon met meerdere voornamen. De brief vermeldt geen concrete beschuldiging en levert geen bewijs dat de arrestatie ook is uitgevoerd.

Brief: 1787: Aangeplakte publicaties en een arrestatiebevel

Kopie van een brief van het Hof van Friesland, als antwoord op de toegestuurde publicaties.

Geachte bijzondere vrienden,

Hof van Friesland (in modern Nederlands):

In antwoord op uw brief van de 12de van deze maand over de aangeplakte publicaties en de daarbij gevoegde stukken, hebben wij besloten u te bevelen de dader of daders te laten aanhouden wanneer zij bij u bekend worden en zich binnen uw rechtsgebied bevinden. Neem hun bekentenis af en zend die aan ons; in de bron is de verbinding bij 'de aan Ons' grammaticaal onvolledig. Laat de delinquent of delinquenten door uw onder goede bewaking naar het gedemolieerde Blokhuis overbrengen. Wij rekenen erop dat dit gebeurt, bevelen u in Gods heilige bescherming aan en blijven uw goede vrienden, de raden van het Hof van Friesland.

In opdracht van het Hof, getekend Fernwouda, met een 'Zaal'. Leeuwarden, 13 september 1787.

De beëdigde klerk verklaart dat deze kopie overeenstemt met het origineel, op 13 september 1787. Ondertekend: L. Wilbelmij.

De tekst van de publicaties zelf staat niet in dit stuk. Er worden geen daders bij naam genoemd en geen voltooide arrestaties gemeld.

Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.

Brief: 1787: Een arrestatiebevel met namenlijst

Kopie van een brief van het Hof van Friesland, die als volgt luidt.

Geachte bijzondere vrienden,

Hof van Friesland (in modern Nederlands):

Wij hebben besloten u te verzoeken en ambtshalve te bevelen de personen die in de bijgevoegde lijst staan te laten aanhouden, wanneer zij bij u bekend worden en zich binnen uw rechtsgebied bevinden. Laat hen als gevangenen naar het gedemolieerde Blokhuis overbrengen. Wij rekenen erop dat dit gebeurt, bevelen u in Gods heilige bescherming aan en blijven uw goede vrienden, de raden van het Hof van Friesland.

In opdracht van het Hof, getekend Fernwouda, met een 'Zaal'. Leeuwarden, 26 september 1787.

De beëdigde klerk verklaart dat deze kopie met de oorspronkelijke brief overeenstemt. Opgesteld op 27 september 1787, ondertekend L. Wilbelmij.

Daarna volgt de kopie van de lijst van personen die in deze brief worden vermeld en nader gespecificeerd.

De namen op de lijst:

  • Coert Lumbartus Van Beijma.
  • Dr... in Franeker.
  • J. Roorda, van de Staten, en
  • Dr. Wolbe in Franeker.
  • P. Fontein, alias de Lange Fontein, bij Franeker.
  • De Boer, majoor van het vrijcorps in Witmarsum.
  • . van Juijt, grietman over Franekeradeel.
  • E. Fr. Van Aylva, grietman over Baarderadeel.
  • Onder de marginale aanduiding ‘te Sneek’: A. L. Attama, gecommitteerde van de Staten op de landdag; R. Vreenstra, ‘itt’ (idem); W. Hogenbrug, eveneens ‘itt’ (idem).
  • C. Brugman, gecommitteerde van de Staten, met de plaats-/districtsaanduiding ‘WymserDeel’.
  • R. Van Ceffens, met ‘itt’ (idem).
  • H..., onder Tietjerk.
  • Jacob Lopta.
  • De rentmeester L. B. Van Wijdenbrug.
  • J. A. Hubar, op Dronrijp.

Vervolg van de namenlijst:

  • Jr. H. Schuilena.
  • J. Lanskema Burgen.
  • E. Eisinga.
  • J. Tuinenma.
  • Pytter Laurres.
  • Onder de accolade met ‘Franeker’. Nolo; F. Emmen; E. H. Romar; J. M. Andela; Douwe Sijltra; E. P. Van den Swaag.
  • De arts dr. K. Zibberts op Heerenveen.
  • Phelippus Meinsma in Leeuwarden.
  • Onder de accolade met ‘Anne Parochie’: Houte Leidel; Klaas Jans, kapitein; Jan Janssen, aangeduid als ‘Zijnde een Zoon Van Jan Jansen’; Harmen Liers; Eijtter Reinders.

De formulering van de notitie is verkort; de datum 1795 hoort bij deze latere aantekening en niet bij de oorspronkelijke lijst.

Alle namen en initialen zijn met hun brononzekerheden behouden. De plaatsaccolades zijn zichtbaar, maar worden niet uitgebreid tot een niet geschreven woonplaats bij andere namen.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Bergum

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Moeilijke woorden
grietman
Bestuurder en rechter van een Friese .

Meer verhalen

Bekijk het overzicht van Bergum

Dagelijks leven

Bergum rond 1790.
Bergum rond 1790.
Boerenerf rond 1790.
Boerenerf rond 1790.
Gevangenis rond 1780.
Gevangenis rond 1780.
Keuken rond 1750.
Keuken rond 1750.
Scheepvaart rond 1770.
Scheepvaart rond 1770.

Bron: IB4-D057

Informatieboek 4, bladen 153.

Datering in de bron: Hofbrief 4 september 1787; ontvangen/kopie geattesteerd 7 september

Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.

Kopie met slot en volledig zichtbaar. Uitvoering en onderliggende zaak onbekend.

Bron: IB4-D058

Informatieboek 4, bladen 154.

Datering in de bron: Ontvangen brief waarop gereageerd wordt 12 september; Hofantwoord en kopieattestatie 13 september 1787

Antwoordkopie met slot. Publicaties, begeleidende brief en eventuele uitvoering ontbreken. Verband met D59 mogelijk, maar niet door deze tekst bewezen.

Bron: IB4-D059

Informatieboek 4, bladen 155, 156, 157.

Datering in de bron: Hofbrief 26 september, kopieattestatie 27 september 1787; latere intrekkingsnotitie volgens missive 8 februari 1795

Kopiebrief en lijst zichtbaar afgesloten. Sommige namen/initialen niet betrouwbaar leesbaar. Latere marginale intrekking aanwezig; oorspronkelijke missive uit 1795 zelf ontbreekt.

Verantwoording bij de verklaringen

  • De namenlijst loopt door op NL-0400410000_NL-0400410000_13-38_NL-0400410000_13-38_0004_NL-0400410000_13-38_0004_000157.jpeg. De afkorting 'itt' verwijst terug, maar wordt niet uitgewerkt tot een vollediger ambt of plaats dan hier zichtbaar staat. Geen van de onzekere namen is op basis van bekende historische personen aangevuld.
  • Het laatste woord is onzeker
  • ... volgt. De namen blijven in de zichtbare volgorde en met hun onzekerheden staan:
  • Onder de accolade met ‘Anne[?] Parochie’: Houte[?] Leidel[?]; Klaas Jans, kapitein; Jan Janssen[?], met een onleesbaar tussenwoord, die volgens de onzekere lezing ‘Zijnde[?] een Zoon Van Jan Jansen’ een zoon van Jan Jansen is; Harmen Liers[?]; Eijtter[?] Reinders.
  • De namenlijst begint op NL-0400410000_NL-0400410000_13-38_NL-0400410000_13-38_0004_NL-0400410000_13-38_0004_000156.jpeg en loopt door op NL-0400410000_NL-0400410000_13-38_NL-0400410000_13-38_0004_NL-0400410000_13-38_0004_000157.jpeg. Dit stuk geeft een bevel; het zegt niet dat al deze personen zijn aangehouden.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw