Suameer in de 18de eeuwBergum 1775: een geldbuidel weg bij de Nieuwe Stad
Alle Klases vond in juli 1775 een venster en een kast in zijn woning bij de Nieuwe Stad te Bergum open. Uit de kast ontbrak een buidel met geld.
Aan de kast en het venster vond hij geen braaksporen. Het sluitstuk van het glasraam zat erg los.
Alle Klases vindt venster en kast open
Alle Klases woont bij de Nieuwe Stad te Bergum en is in zijn 45e levensjaar. Hij verschijnt en wordt onder ede verhoord. Op een zondagavond in juli 1775 ging hij om ongeveer tien uur naar bed. Nadat hij een poosje in bed had gelegen, werd hij wakker.
Hij zag dat een glasvenster en de kast in de kamer openstonden. Uit de kast miste hij een buidel met carolusguldens en dubbeltjes.
In zijn opgave staat ongeveer zesenvijftig carolusgulden, naar zijn beste weten vierenveertig carolusgulden in één niet betrouwbaar gelezen muntsoort en de rest in dubbeltjes.
Alle vond geen braaksporen aan het venster of aan de kast. Het buitenste slagvenster was niet gesloten geweest. Het glasraam was gesloten met een werveltje dat erg los zat. Een slagvenster was een houten luik; een wervel een draaibaar sluitstuk.
Hij wist niet hoe de kast was geopend en had geen enkel vermoeden wie de daad had gepleegd. Hij wist verder niets. Na voorlezing bleef hij bij zijn verklaring. Hij ondertekende die op 25 juli 1775 in Bergum als 'Alle Klas'.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Bergum
Over Bergum
Plaatsen dichtbij in de 18de eeuw
Suameer in de 18de eeuw
Oostermeer in de 18de eeuw
Hardegarijp in de 18de eeuw
Veenwouden in de 18de eeuw
Eestrum in de 18de eeuwVerhalen uit plaatsen dichtbij
Dagelijks leven
Verantwoording bij de verklaringen
- De bedragen en de muntsoort vragen volgens de aanvullende controle nog herlezing. Zij zijn niet omgerekend of naar een externe afgeronde som aangepast. De dag leest 23 juli[?] en het venster mogelijk oostelijk.
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Verantwoording
Informatieboek 3, C7, IB3-D56, IB3-V136, bladen 164-165. Aangifte te Bergum op 25 juli 1775.
De zondag wordt voorlopig als 23 juli gelezen. De geldsom is voorlopig ongeveer zesenvijftig carolusgulden, waarvan vierenveertig in een niet leesbare muntsoort en de rest in dubbeltjes. De eerste twee getallen zijn niet zeker genoeg om als vaststaande bedragen te publiceren.
De richting van het venster en passages over het opstaan, de deur en een marginale toevoeging zijn onzeker of onleesbaar. De leesbare beschrijving van het losse sluitstuk blijft staan. Er is geen bekende dader of eindvonnis opgenomen. De originele scans zijn voor deze publicatie niet opnieuw gelezen.
V136: de mederechter van Tietjerksteradeel nam de verklaring op verzoek van fiscaal Ruit op. Het ambtelijke slot noemt de mederechter en de secretaris op 25 juli 1775. De ondertekeningen zijn voorlopig gelezen als Rinoldes en H. B. Sminia.