Bergum 1796: Nachtelijke inbraak bij Willem en Tjitke

Alle verhalen en verklaringen uit Bergum

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over nachtelijke inbraak bij Willem en Tjitke.

Verklaringen en stukken: 1796: Nachtelijke inbraak bij Willem en Tjitke

Informatie opgenomen door Johs Lodema, lid van het gemeentebestuur van Tietjerksteradeel, als commissaris, op verzoek van de fiscaal, rechterlijk ambtenaar van dit rechtsgebied, om te dienen waar nodig.

Willem Liebbes, boer onder Bergum, in zijn 69e levensjaar, verscheen, werd beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat hij in de nacht van de eenentwintigste op de tweeëntwintigste van deze maand iets vóór twee uur wakker werd. Hij hoorde "geschuif" in zijn kamer. Toen hij uit bed kwam, hoorde hij nog iemand uit de voorkamer komen en door de deur van de kamer waar hij met zijn vrouw was naar het ruim lopen. Ook degene die hij bij zich in de kamer had gehoord, ging die kant op. Ondertussen hoorde hij van buiten tegen het houten venster kloppen.

Hij ging naar het achterhuis en ontdekte dat de binnendeur van het achterhuis openstond. Ook de schuurdeuren en het houten venster bij de dorsvloer waren open. Het houten venster was opengebroken; de ruiten van het glasraam ernaast waren kapot. Nadat hij de schuurdeuren weer had gesloten, ging hij naar binnen en stak licht aan. Toen hij met zijn vrouw in de kamer kwam, ontdekten ze dat de kast openstond. Daaruit ontbraken tussen de vijftien en zestien Carolusguldens aan geld en een nieuw hemd. Ook ontbraken een blauwe "oerlakense" hemdrok met ongeveer twintig platte zilveren knopen; een bruine hemdrok van hetzelfde soort stof, met zwarte benen knopen; een grof bedlaken en een zilveren oorijzer van zijn vrouw.

Uit de provisiekamer ontbraken alle eetwaren: ongeveer een heel brood, een bol boter en een half stukje groene kaas.

Toen Willem en zijn vrouw naar de voorkamer gingen, zagen ze dat ook daar de kast openstond. Daaruit ontbraken twee "Sleffen" lakens en twee bijbehorende peuldoeken. Het ene laken droeg de letters J.L., het andere G.W. De ene peuldoek was gemerkt G.W., de andere W.L. Ook ontbraken een bundel vlas, "Slafgaren" en zijden garen.

Van de mantelstok achter de deur waren een zwarte sajetten mannenrok, een kamizool en een bijbehorende mannenbroek weg. Uit verschillende plekken in de kamer ontbraken vier paar kousen: één paar zwart, drie paar grijs; een paar zwarte vrouwenkousen; vrouwenjakken...; twee korte schorten en een rode rok; een blauwe wollen schortdoek; een tromp met een half pond koffiebonen; een tinnen trekpot; twee theebussen uit de theekast; een linnen laken gemerkt W.L. en een ander gemerkt VDA. Verder ontbraken drie mannenhemden gemerkt W.L., drie vrouwenhemden, een bruine hemdrok zonder mouwen, een paar mannenhandschoenen en twee paar vrouwenhandschoenen.

Na deze ontdekking ging Willem naar buiten. Buiten de deur vond hij een oud kamizool, een hemdrok zonder mouwen en vrouwenkousen. Ook deze goederen waren van hem. Een oude zakdoek vond hij in het achterhuis, waar de deuren eveneens openstonden.

Hij denkt dat er mogelijk nog meer ontbreekt, hoewel hij niet alles heeft opgemerkt en opgesomd. Door de duisternis in huis kon hij niet onderscheiden.

De personen die hij wel hoorde, kon hij door de duisternis niet onderscheiden. Zij hebben hem deze goederen... ontstolen. Hij verklaarde verder niets over de zaak te weten. Na voorlezing beëindigde hij zijn verklaring en ondertekende eigenhandig. Bergum, 24 maart 1796. Handtekening: Willem Liebbes.

Tjitke Wiegers, vrouw van Willem Liebbes, boer onder Bergum, in haar 40e levensjaar, verscheen, werd beëdigd en ondervraagd. Zij verklaarde dat zij in de nacht van de eenentwintigste op de tweeëntwintigste van deze maand tussen één en twee uur wakker werd en iemand naar het achterhuis hoorde gaan. Omdat zij dacht dat het haar zoon was, riep ze wat hij daar bij haar kwam doen. Toen hoorde zij iemand uit de voorkamer komen en naar achteren naar buiten lopen. Ook hoorde zij dat van buiten tegen een venster werd geklopt.

Zij maakte haar man wakker. Ze stonden beiden op en gingen naar achteren. De "middelings deur" stond open, evenals de schuurdeur en het houten venster bij de dorsvloer. De ruiten van het glasraam ernaast waren kapot. Vervolgens werd eerst de schuurdeur gesloten. Ze gingen met de lamp naar binnen. De kast in haar woonkamer stond open. Daaruit ontbraken: een grof linnen laken; drie slopen; drie jakken; één rood en één bruin kledingstuk, aangeduid met de woorden "kort Broek"; drie paar vrouwenhandschoenen en een paar mannenhandschoenen; een slaapmuts.; een blauwe mannenhemdrok met zilveren knopen en één bruine.; tussen vijftien en zestien gulden aan geld; een zilveren oorijzer gemerkt T.W.; een paar koperen gespen en twee bonte doeken.

Verder ontbraken uit de kamer een tromp met een half pond koffiebonen, een kamizool en hemdrok achter de deur, drie paar mannenkousen en een nieuw hemd.

Van de hekstokken ontbraken ook een. schuurdoek en twee bijbehorende "ribben", waarvan er één nog maar weinig was gedragen. Uit de provisiekamer ontbraken bijna een heel brood, een hele bol boter met nog een stukje boter, een stukje kaas en een zak met wit meel.

Toen zij in de voorkamer kwam, stond ook daar de kast open. De drie sleutels, die in de kast in de andere kamer hadden gelegen en met een... aan de ring waren gebonden, hingen in de deur van die kast.

Uit die kast ontbraken drie pond vlas, drie pond "Slafgaren", een pakje zijden garen, een hele zoetemelkse kaas, een nieuwe zak gemerkt W.L., een hemdrok zonder mouwen, twee "Sleffen" lakens waarvan één gemerkt J.L. en één G.W., twee peuldoeken waarvan één gemerkt G.W. en één W.L., twee "blesfen" slopen, en een nieuw mannenhemd gemerkt W.L.

Verder ontbraken uit de kamer een zwarte sajetten rok, een rode vrouwenrok, een paar zwarte mannenkousen en een paar zwarte vrouwenkousen, een zwart sajetten mannenrokje, een vrouwenhemd, een gladde blikken theebus, een tinnen trekpot en een koperen koffiekan... Uit het achterhuis ontbraken een vuil mannenhemd en een vuil vrouwenhemd.

Ze kon zich niet herinneren dat er nog meer ontbrak. Door de duisternis had ze niet kunnen zien wie de dieven waren. Ze had hen wel in huis gehoord en stelde dat zij zeker deze diefstal hadden gepleegd.

Omdat zij verder niets wist, beëindigde ze na voorlezing haar verklaring en ondertekende eigenhandig. Bergum, 24 maart 1796. Handtekening: Tjitke Wijges.

In de marge: beschikking zoals eerder.

Aldus verklaard voor ons, ondergetekende commissaris en secretaris. Bergum, 24 maart 1796. Handtekening: J. Lodema.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.