Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen en latere herinneringen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum .

Oostermeer, 29 april 1723: zes dagen van terugkerende weeën

Op donderdagmiddag 29 april 1723 was Catharina in Oostermeer bij Aurelia Harsma, de vrouw van ritmeester Poutsma. Oostermeer behoorde tot de verste plaatsen waar Catharina voor haar werk naartoe reisde.

Landschap rond 1715.

Landschap rond 1715.

Aurelia had volgens Catharina al zes dagen vóór de geboorte perioden van arbeid. Eerst kwamen de weeën op gang terwijl er vruchtwater stond en ontsluiting was, maar na één tot drie uur zakten de weeën weer weg. Twee dagen later gebeurde hetzelfde opnieuw.

"Doch noch geluckig vor moder en kint. 36-"

In modern Nederlands: "Moeder en kind waren uiteindelijk allebei in orde. Zij noteerde een betaling van 36 gulden."

Bevalling buurvrouwen komen helpen

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Bevalling en kraamzorg .

Weer twee dagen later begon het vruchtwater langzaam weg te lopen. De volgende dag zette de bevalling door en werd die zwaar. Catharina voelde dat het kind met een oor achter het schaambeen vastzat.

Uiteindelijk werd een zoon levend geboren. Catharina noteerde dat het goed afliep voor moeder en kind.

Voor deze bevalling ontving Catharina 36 gulden. Zij noteerde daarnaast dat zij drie gulden aan Rimke gaf.

Een kraamkamer in het begin van de 18de eeuw

Een kraamkamer in het begin van de 18de eeuw. Hier vonden de bevalling en de eerste verzorging van moeder en kind meestal plaats.
Bevalling en kraamzorg .

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Oostermeer

Oostermeer en de directe omgeving op de actuele kaart.

Catharina Schrader

Friesland rond 1700

Verder lezen

Catharina Schrader: overzicht

Oostermeer en omgeving

Geschiedenis van Oostermeer

Bergum in de 17de eeuw

Bron

Catharina Geertruida Schrader, Memoryboeck van de vrouwens. Het notitieboek van een Friese vroedvrouw 1693-1745, bewerkt door M.J. van Lieburg.

Oorspronkelijke tekst in DBNL

Oorspronkelijke aantekening van Catharina Schrader, 29 april 1723, geval 2073; transcriptie in M.J. van Lieburg (red.), Memoryboeck van de vrouwens.

Memoryboeck bij DBNL

Dokkum op de kaart van Schotanus uit 1664. De Hogepol, waar Catharina woonde, ligt bij de Hanspoort.

Bekijk de volledige kaart van Dokkum uit 1664.

Dagelijks leven

Kraamzorg rond 1715.

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Bevalling en kraamzorg .

Kraamzorg rond 1715.

Een beeld uit het dagelijkse leven in Friesland in de tijd van Catharina Schrader. Het helpt de woon- en werkomgeving van haar patiënten voor te stellen.
Gezondheidszorg .

Kraamzorg rond 1715.
Kraamzorg rond 1715.

Kraamzorg rond 1715.

Kraamzorg rond 1714.

Kraamzorg rond 1714.