Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Delfstrahuizen in de 16de eeuw

Delfstrahuizen bestond al vóór de Reformatie. In 1408 komt een oude naamvorm van het dorp voor. De belangrijkste 16de-eeuwse bron is uitzonderlijk concreet: op 6 maart 1580 begon de grietman van Schoterland juist hier met de inventarisatie van kerkelijke goederen.

6 maart 1580: de grietman en zijn secretaris komen langs

Gedeputeerde Staten hadden op 27 februari bevolen dat de kerkelijke goederen moesten worden vastgelegd. Een week later trok de grietman met zijn secretaris Delfstrahuizen binnen. Zij moesten zowel roerende als onroerende goederen beschrijven: land, gebouwen, linnen, kerkelijke voorwerpen en andere bezittingen.

Hertaling van de opdracht

De grietman en zijn secretaris gingen naar Delfstrahuizen om alle goederen van kerk en geestelijkheid te inventariseren: roerend en onroerend bezit, linnen, kostbaarheden en alles wat bij kerk en kerkelijke goederen hoorde.

Kerk rond 1580.

Kerk rond 1580.

Een eenvoudige kerk

Volgens de plaatselijke inventaris was er hout van het klokhuis dat jaarlijks ongeveer twee Philips-gulden aan huur opleverde. Zilveren ornamenten of andere kostbaarheden werden niet aangetroffen. De pastorie had land in de richting van het Tjeukemeer; dat perceel is later door het oprukkende water verdwenen.

Markt rond 1550.
Markt rond 1550.

Rohel bezat hier land

De inventaris noemt ook grond van de parochie van Rohel in Delfstrahuizen. Kerkelijk bezit hield dus niet op bij de dorpsgrens.

Was de overgang vreedzaam?

De bron beschrijft een bestuurlijke inventarisatie en noemt voor Delfstrahuizen geen gevecht of volksoproer. Tegelijk was de verandering niet vrijblijvend: de katholieke eredienst werd in Friesland verboden en kerkelijke goederen kwamen onder nieuw beheer. Voor de behandeling van de plaatselijke priester is geen betrouwbare, gedetailleerde beschrijving gevonden.

Oproer rond 1573.
Oproer rond 1573.

Hoe de Reformatie in Friesland in 1580 werd doorgevoerd.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.