Eestrum 1788: Drie verdwenen schapen en het volgen van sporen

Alle verhalen en verklaringen uit Eestrum

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over drie verdwenen schapen en het volgen van sporen.

Verklaringen en stukken: 1788: Drie verdwenen schapen en het volgen van sporen

Daaronder begint een nieuwe informatiegroep. Zij is opgenomen door Focke Ypeij, mederechter van Tietjerksteradeel, als commissaris op ambtshalve verzoek van de fiscaal van deze grietenij, om te dienen zoals behoort.

Klaas Ouwes, boer in ijstrum, is naar zijn beste weten in zijn 64ste of 68ste levensjaar. Hij is opgeroepen, beëdigd en verhoord en verklaart naar waarheid:

Op de 3de van deze maand, omstreeks zeven uur 's morgens, ging hij naar zijn bijgebouw om zijn drie schapen te voeren. Die stonden daar in een hok. Hij ontdekte dat alle drie ontbraken. De tekst noemt ze alle drie Friese schapen met witte wol, maar zegt ook dat één ervan een zogenoemd Texels schaap was. Deze twee omschrijvingen blijven naast elkaar staan.

Hij vertelde het onmiddellijk aan zijn twee zonen, Ouwe en Liebbe Klaas, die ook in ijstrum wonen. Zij kwamen direct naar zijn huis en gingen op reis om op de markt naar de vermiste schapen te zoeken.

Na hun vertrek volgde Klaas zelf zo goed mogelijk het spoor van de schapen. Hij volgde dat achter zijn huis vandaan, over het land van Jens Koning en over de weg onder agttwypelen. Op een kamp land dat onder de Goten hoorde, vond hij dat daar schapen waren geslacht. Hij weet niet of dat zijn eigen schapen waren en weet ook niet wie zijn drie schapen heeft gestolen.

Zijn bijgebouw was niet op slot geweest. Het was alleen met een schotel afgesloten, een sluitvoorziening waarvan de precieze vorm niet uit de tekst volgt.

Later kwamen hem twee vellen van de genoemde geslachte schapen toe. Gisteren ging hij daarmee naar Augustinus ga. Het gerecht aldaar toonde hem drie vellen van geslachte schapen. Als hij zich niet vergist, zijn het de vellen van de drie schapen die hem ontstolen zijn. Zijn overtuiging wordt versterkt doordat de twee poten volkomen aan het witte schaap pasten. De verwijzing naar 'het witte schaap' staat zo in de tekst, naast de eerdere omschrijving van alle drie als schapen met witte wol.

Hij kan verder niets vertellen. Zijn verklaring is voorgelezen en hij heeft haar eigenhandig ondertekend. De handtekening luidt 'klaas ouwes'.

Ouwe Klases, boer in ijstrum, is ruim 36 jaar. Hij is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd en verklaart naar waarheid:

Op de 3de van deze maand omstreeks zeven uur 's morgens hoorde hij van zijn vader Klaas Ouwes dat diens drie schapen waren gestolen uit het hok in zijn bijgebouw. Het waren alle drie Friese schapen met witte wol, maar één was een zogenoemd Texels schaap.

Ouwe ging met zijn broer Liebbe Klases, die ook in ijstrum woont, onmiddellijk naar hun vaders huis. Zij volgden het spoor van de schapen achter het huis vandaan, over het land van Jens Koning en over de Hooge heide naar een kamp land onder de Coten. Daar zagen zij dat schapen waren geslacht.

Vanaf die plaats volgden zij de voetsporen van drie mannen. Volgens het spoor had onder de rechtervoet van één van hen een ombuijge en een lap aan de schoen gezeten.

Zij volgden de voetsporen tot in de Droghehamster Heijde, bij het huis van Hend:k Hounes. Zij vroegen daar om de dorpsfunctionaris van Surhuisum, die bij hen kwam in de buurt van de vier huizen, bij het huis van een persoon genaamd Sierd.

Bij een inspectie van Sierds huis in aanwezigheid van de dorpsfunctionaris vonden zij in een zijkamer drie gehele zijden schapenvlees, drie bouten en daarnaast 'een... geslacht schapenvlees'. Alles was ongezouten.

Bij de vader van Sierd haalden zij met de dorpsfunctionaris drie schapenvellen. Volgens hem zijn het werkelijk de vellen van de drie schapen die zijn vader ontstolen zijn. Hij is daarvan des te meer overtuigd doordat de twee poten die zijn vader hem meegaf precies passen aan het vel van het witte schaap. Dat bleek gisteren duidelijk bij het gerecht van Agtenus, waar zij de vellen en poten toonden.

Het gerecht gaf de vellen aan Ouwe en zijn broer mee. Ze liggen nu in het huis van hun vader in ijstrum.

Toen zij bij het genoemde huis aankwamen, stond Sierd op de vloer in het achterhuis. Meteen na hun aankomst vertrok hij. Zij hebben hem daarna niet meer gezien. Er wordt gezegd dat Sierd een vluchteling is en uit Groningerland verbannen is. Dat is een bericht dat Ouwe weergeeft.

Ouwe twijfelt er zelf niet aan dat Sierd één van de personen is die zijn vader de drie schapen heeft ontstolen. Volgens zijn vermoeden is Hendrik Hanes diens maat geweest. Ouwe beschrijft hier zijn beschuldiging en vermoeden. Hij zegt niet dat hij de diefstal heeft zien plaatsvinden.

Hij kan verder niets vertellen. Zijn verklaring is voorgelezen en hij heeft haar eigenhandig ondertekend. De handtekening luidt 'ouwe Klases'.

Liebbe Klases, boer in ijstrum, is in zijn 32ste levensjaar. Hij is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd en verklaart naar waarheid:

Op de 3de van deze maand omstreeks zeven uur 's morgens hoorde hij dat zijn vader drie schapen waren ontstolen. Alle drie hadden witte wol, maar één was een Texels schaap. Zijn vader hield ze in een hok in het bijgebouw.

Liebbe en zijn broer Ouwe, die ook naar hun vader Klaas Ouwes waren gekomen, volgden het spoor van de schapen achter hun vaders huis vandaan. Zij gingen over het land van Jens Koning en over de Hooge heide tot achter op een kamp land onder de Coten. Daar stelden zij vast dat drie schapen waren geslacht.

Vanaf die plaats volgden zij de voetsporen van drie personen. Naar hun waarneming had onder de rechtervoet van één van hen een lap aan de schoen gezeten. Zij volgden de voetsporen verder tot in de Droghehamster Heijde. Zij kwamen bij het huis van Hend:k Hounes in de Droghehamster Heijde. Liebbe bleef daar. Zijn broer Ouwe ging verder om de zaak na te speuren.

Gisteren reisde Liebbe naar Augustinus ga. Daar toonde het gerecht van agttwypelen hem drie vellen van geslachte schapen. De dorpsfunctionaris van Surhuisum en zijn broer Ouwe zeggen dat zij die hebben gevonden bij een zekere Sierd. Die woont bij de vier huizen bij Surhuisterveen.

Na inspectie meent Liebbe met zekerheid te kunnen vaststellen dat het de vellen zijn van de drie schapen die zijn vader zijn ontstolen. De twee poten die zijn vader had meegegeven passen namelijk precies aan het vel van het witte geslachte schaap. Het gerecht van agttwypelen gaf hun de drie vellen mee. Die liggen nu in het huis van hun vader.

Liebbe weet verder niets te vertellen. Zijn verklaring is voorgelezen en hij heeft haar eigenhandig ondertekend. De handtekening luidt 'Liebbe Klases'.

De verklaringen zijn afgelegd voor de mederechter en de beëdigde griffier te Bergum op 6 januari 1788. Er staan handtekeningen van F. Ypeij en J. Wilbelmij.

De marginale instructie luidt: de persoon genaamd Sierd aanhouden en zijn bekentenis toezenden. Hem intussen in bewaring houden.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.