Mijn jeugd in Leeuwarden rond 1880-1890
Spelen, school en gezin
Een anonieme Leeuwarder schreef deze jeugdherinneringen in 1943 op.
De herinnering bevat straatspel, schooldagen en uitstapjes met familie op zondag.
Kinderspel rond 1900.
Spelen op straat en jeugdherinneringen
- Tegen schemeravond speelden wij geregeld op straat. Daarbij zongen wij vaak Leeuwarder straatliedjes als: "Wat een kruis, wat een kruis, geen jenever meer in huis" en "Hij komt weerom, hij komt weerom, hij ligt in het vierde bataljon."
- Het "tiepelen" was een geliefd straatspel. Jammer genoeg wordt het niet meer gespeeld.
- Jongens zag men veel met ijzeren hoepels, terwijl meisjes op de blauwe stoepen van woonhuizen bikkelden.
- Ook het hoedjeballen was erg geliefd. Tussen de schooluren liepen we veel winkels af om "cacao"-plaatjes te krijgen, toen nog iets nieuws.
- Vroeger hadden we een grote rijkdom aan kinderspelen. Ook dat is helaas vrijwel geheel verdwenen.
- Toen er nog geen bovengrondse telefoondraden waren, mochten we op het Zaailand onze vliegers oplaten.
- Des zondags gingen wij soms naar Zwartewegsend, gewapend met een vierdelige knipkooi om vinken te vangen. Met meelwormen lukte dat vaak.
- In de winter schaatsten we op de Bleekerslootjes achter de Klanderij. In de vakantie gingen we graag kijken naar het draaien van aardewerk in de pottenbakkerij aan het Vliet.
Schooltijd en jeugd in de stad
- Ik zie nog zo de ingang van de bewaarschool op de Tuinen voor me, waar wij werden opgevangen door juffrouw Fischer en haar helpsters.
- Op de maat van de piano marcheerden wij in de zaal, die mij toen zo enorm groot voorkwam. Daarna werden er gezamenlijk matjes gevlochten en vervolgens speelden we in de tuin met kruiwagen en zand.
- De groteren hadden ieder een eigen tuintje. Toen ik vele jaren later nog eens in dezelfde school het interieur goed bekeek, kwamen er direct allerlei herinneringen van tientallen jaren eerder terug. Alleen het geëmailleerde waterbekertje naast de pomp zag ik niet meer terug, terwijl we daar vroeger zo graag uit dronken.
- Ook aan de zogeheten Ruiterschool heb ik veel herinneringen. De namen van meesters als Ris-Moezelaar staan me nog levendig voor de geest, net als de gevechten van school tegen school in de omgeving van De Zak.
- Wij keken met ontzag op naar de leerlingen van de Rijks-Hogere Burgerschool en het Stedelijk Gymnasium. De leerlingen van de R.H.B.S. droegen schoolpetten in kepimodel met rode randjes. De gymnasiasten droegen vergelijkbare petten, maar dan met randjes van zilverdraad.
- Eén dun koordje stond voor de eerste klasse, twee voor de tweede klasse enzovoort. Wie met zes zilveren koordjes liep, zat in de hoogste klas. Later werden die vervangen door gouden koordjes.
- In de laagste klassen werd nog gewerkt met griffeldoos en sponzendoos met leer. De kaartentasjes dienden voor het bewaren van eventueel verdiende dagkaartjes. Die doosjes werden soms gebruikt als kweekplaats voor erwten en bonen, wat een muffe lucht gaf.
Zondagen, familie-uitjes en dienstboden
- Na een volle werkweek deden de dienstboden op zaterdagavond inkopen bij de winkelier. Zij droegen dan twee grote boodschapkorven met kleppen.
- Donderdagavond was hun vrije avond. Dat kon men goed zien aan het grote aantal verliefde paartjes dat dan op straat liep.
- Het was de gewoonte om met Marssumer Kermis in tentwagens die kant op te trekken. Veel kindervisites gingen naar de Kleine Bontekoe. Dan werd er verzameld bij de Oude Zwemschool, vanwaar men per open rijtuig of tentwagen naar de geliefde speeltuin werd gebracht.
Andere herinneringen
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.