Nijega in de 16de en 17de eeuw
Een kerk aan de Lijkweg
Nijega lag in de 16de eeuw aan de oude Lijkweg, tussen Oudega en Opeinde. De boerderijen lagen op hogere grond langs de weg. De lagere landerijen werden als grasland of hooiland gebruikt. Bij de kerk stond een klokkenstoel. Het kerkgebouw bestond in deze eeuw al en was waarschijnlijk veel ouder.
Een kerkelijk register uit 1543 vermeldt dat het kerkbestuur land, huren en pachten ontving. Het register noemt het gebouw een Onze-Lieve-Vrouwekerk. Na de Reformatie van 1580 ging de dorpskerk in gereformeerd gebruik over.
Sacke Jans en Hepke Feytthies leggen inkomsten vast
Het Beneficiaalboek noemt Sacke Jans en Hepke Feytthies als kerkvoogden. Zij gaven het bezit van de pastorie op omdat deze al enige tijd geen pastoor had. De landerijen strekten zich uit tussen de Lijkweg, de Tersloot en het Koningsdiep. Ook woonden pachters op grond die gedeeltelijk aan de kerk toebehoorde.
Lutticke Peter pachtte een kleine boerderij en vijf stukken hooiland voor vier gouden guldens. Johan Jans bewoonde een bedrijf waarvan de helft bij de pastorie hoorde; voor die helft betaalde hij twee en een halve gouden gulden. Claes huurde een klein perceel aan de Lijkweg voor drie stuivers. De bedragen verschilden sterk, omdat het niet om even grote stukken land ging.
De kerk kreeg soms geen geld maar opbrengsten van het land. Een twee stukken hooiland bij Oudega was bestemd om bij te dragen aan de kosten van wasbranden. Boeren moesten voor hun bedrijfsvoering rekening houden met deze jaarlijkse lasten.
Een school met een groot verloop
In 1656 werd in Nijega een nieuwe school gebouwd. De schoolmeester van Oudega was geregeld bij de kerkdiensten betrokken, terwijl Nijega zijn eigen wintermeesters had. Joannes Joachimi wordt al in mei 1620 als schoolmeester genoemd.
In 1670 ontving Jacob Boelens 25 gulden voor een winter lesgeven. Rond 1674-1677 volgden Wilt Jouckes, Jan Dircks en Fokke Wigles elkaar op. Van 1677 tot 1688 hield Michiel Ubles school; zijn loon bedroeg 25 gulden per jaar. Op 1 maart 1685 werd zijn zoon Uble gedoopt. De schoolmeester was daarmee niet alleen een tijdelijke werknemer, maar soms ook een dorpsbewoner met een gezin.
De weg naar andere dorpen
De oude weg verbond Nijega met het dichter bewoonde Oudega en met Opeinde. Wie hooi, boter of graan moest vervoeren, was aangewezen op het verloop van de zandweg en de sloten in de omgeving. Voor bredere handel konden mensen verder reizen naar Drachten.
Wat is nog zichtbaar?
- De Kommisjewei ligt op de route van de vroegere Lijkweg.
- Het kerkhof bij de kerk.
- De oudere kerklocatie, bekend van de tekening met klokkenstoel uit 1722.
Andere perioden en plaatsen
Wilt u reageren?
Heeft u een oude brief, verklaring of foto over Nijega? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.