Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Otto ontkomt aan onrust in Bolsward, 1494

Een tweede bijeenkomst op 14 januari

Om te voorkomen dat de tegenpartij de verkiezing in Sneek zou tegenwerken en verwerpen omdat zij niet opnieuw was gevraagd, bepaalde Otto dat er een nieuwe algemene bijeenkomst in Bolsward zou komen. Juw Juwinga en zijn vrienden en aanhangers konden daar zonder gevaar of verontschuldiging verschijnen. Otto en de in Sneek verzamelde prelaten en hoofdelingen stuurden brieven en boden naar alle steden, prelaten en hoofdelingen in Oostergo, Westergo en Zevenwouden die niet in Sneek waren geweest.

De nieuwe bijeenkomst zou op 14 januari in Bolsward plaatsvinden. Namens de Roomse koning werden zij gevraagd en bevolen te komen om diens bedoeling en wil te horen en maatregelen te nemen voor het nut, voordeel en welzijn van Friesland.

Kinderen roepen Otto na

Toen Otto met de hoofdelingen die in Sneek bij hem waren geweest in Bolsward aankwam, riepen de kinderen hem op straat luid na:

De kinderen op straat (in modern Nederlands):

Heer Otto van Langen, nu is hij gevangen, morgen zal men hem hangen.

Otto hoorde die woorden zelf, maar deed alsof hij ze niet hoorde en schonk er geen aandacht aan. Hij was een wijs en ervaren man. Hij wilde vrede en eendracht tussen de Friese steden en hoofdelingen tot stand brengen.

De privileges in het minderbroedersklooster

Otto en de hoofdelingen uit Sneek kwamen in het kapittelhuis van het minderbroedersklooster in Bolsward bijeen met Juw Juwinga, Tyerck Walta, Epo Tetis Hettinga, Douwe Epis en hun vrienden en aanhangers. Otto las de Friese privileges in het openbaar voor. Namens de koning verklaarde hij dat de Friezen in Oostergo, Westergo en Zevenwouden vrij moesten zijn en blijven, zoals zij lang waren geweest. Zij zouden geen heer hebben behalve de keizer, maar wel onder een potestaat staan, uit hun eigen Friezen gekozen volgens hun privileges.

Anders wilde de koning hun een buitenlandse heer als potestaat geven. Otto hield hun dit op dezelfde manier voor als eerder in Sneek. Ook sprak hij hen aan, gaf raad en vroeg hun de onderlinge geschillen van beide partijen neer te leggen. Zij moesten instemmen met de gekozen potestaat en met alle overeenkomsten en verordeningen die in Sneek waren vastgesteld.

Juw Juwinga weigert

Juw Juwinga antwoordde dat hij niet van een potestaat of verordening wilde horen zolang de Friese landen het niet eens waren. Hij en geen van zijn vrienden en aanhangers zouden ooit instemmen met de in Sneek gekozen potestaat, omdat die een zwager van de Hottinga’s was. De Hottinga’s hadden hem en zijn vrienden steeds vervolgd. Daarom zouden zij nooit toestaan dat iemand uit dat geslacht of hun zwagers boven hen kwam te staan en in Friesland meer gezag kreeg dan zij zelf hadden.

Toen meester Juw Hottinga en zijn broers Hero en Jaerich hoorden dat hun zwager Juw Deeckama om hen werd geminacht, antwoordden zij boos. Aan beide kanten liepen de woorden op. De buitendijkse boeren die met Epo Tetis Hettinga uit Wymbritseradeel en met Tyerck Walta uit Wonseradeel waren gekomen en achteraan stonden, hoorden de onenigheid. Zij drongen door de mensen naar voren, naar Otto en de hoofdelingen bij hem, vooral de drie Hottinga-broers. Zij hadden hen bijna aangevallen en geslagen. Zij waren talrijker dan Otto en de hoofdelingen die met hem waren meegekomen.

Otto stelt een onderbreking voor

Otto zag dat hij niets kon bereiken en niet langer zonder gevaar kon blijven. Hij gebaarde met zijn hand dat men stil moest zijn en luisteren. Daarna sprak hij luid:

Ghy heeren ende heerschappen! ick vermercke, dat ghy op dese materie ende handelinge noch niet wel zyt beraeden, daer om gaet nw elck in v herberge, ende beraedt w wyselicken ende wel, ende ellick coeme hier weder op dese plaetse, toe tuee vren nae middaege, by verbuertenisse een quaerte wyn.

Otto van Langen (in modern Nederlands):

Heren en hoofdelingen! Ik merk dat u over deze zaak en bespreking nog niet goed hebt nagedacht. Ga daarom nu ieder naar uw herberg en beraad u verstandig en goed. Kom hier vanmiddag om twee uur allemaal terug, op straffe van een kwart wijn.

Dat voorstel beviel hun. Zij gingen uiteen. Otto deed dit om zichzelf en de met hem gekomen hoofdelingen uit het gevaar te brengen en een oproer en bloedvergieten te voorkomen.

Otto blijft op Juwingahuis

Otto ging met heer Pieter Camstra, de Hottinga’s en enkele andere hoofdelingen die met hem uit Sneek waren gekomen naar Juwingahuis in Bolsward. Om twee uur kwamen Juw Juwinga, Tyerck Walta en Epo Tetis met hun mannen weer in het kapittelhuis. Otto en zijn hoofdelingen bleven die dag echter op Juwingahuis en keerden niet naar het minderbroedersklooster terug. Otto zag dat hij hen niet tot overeenstemming met de andere hoofdelingen of tot gehoorzaamheid aan de Roomse koning kon brengen. De volgende ochtend vroeg reisde hij met de hoofdelingen terug naar Sneek.

Toen Juw, Tyerck, Epo en hun mannen zagen dat zij niet terugkwamen, werden zij zeer boos. Toen werd openbaar dat zij kwade plannen tegen de Hottinga’s en enkele andere hoofdelingen hadden gemaakt, voor het geval die terug zouden komen. Zo werd in Bolsward niets bereikt voor het welzijn en de eendracht van Friesland. Juw Juwinga en de Galama's vertrouwden met hun vrienden en partij zo sterk op Groningen dat zij alle keizerlijke gezanten en bevelen verachtten en versmaadden.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.