Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Mislukt overleg in Deventer, 1494

Angst voor Groningen verhindert overleg

Otto zag dat hij door deze oorzaken geen vrede en eendracht in Westergo kon bereiken. Ook kon hij door de partijstrijd en Groningen niet alle prelaten, hoofdelingen en steden uit Oostergo en Westergo op één plaats bijeenbrengen om de koninklijke bevelen en het welzijn en de vrede van Friesland te bespreken.

Veel prelaten en hoofdelingen in Oostergo, vooral Schieringers, wilden wel instemmen met de in Sneek gekozen potestaat. Zij durfden dat echter niet uit angst voor Groningen. Groningen had het verboden en beweerde heel Oostergo in leen te hebben gekregen. De belasting die zij aan de keizer schuldig waren, zouden zij voortaan aan Groningen moeten geven.

Opgeroepen naar Deventer op 3 februari

Om zijn opdracht toch uit te voeren, bepaalde Otto een andere bijeenkomst in Deventer. Namens de Roomse koning riep hij gevolmachtigden uit Oostergo, Westergo en Groningen op daar op 3 februari voor hem te verschijnen. Groningen moest de koninklijke machtiging tonen die het toestond Oostergo naar eigen wil te belasten en onwilligen met geweld onder zijn verbond te brengen, zoals het feitelijk deed.

Uit Oostergo en Westergo werden gevolmachtigden naar Deventer gestuurd: geleerde priesters en verstandige hoofdelingen. Zij moesten optreden en antwoorden over de grote schade, het geweld en het onrecht dat Groningen de Friezen aandeed.

Twee lezingen van Groningens optreden

Groningen verscheen er niet en stuurde ook niemand. Daartegenover staat het bericht dat Groningen zijn procesvertegenwoordigers stuurde. Die brachten geen bewijs of schriftelijke stukken mee, maar beriepen zich op een beroep dat bij de Roomse koning aanhangig was. Daarna vertrokken zij met contumatie naar Groningen. Otto reisde vervolgens zeer boos en verontwaardigd naar de Roomse koning terug.

De latere gevolgen

Het is de Friezen later vergaan zoals Otto hun in Sneek en Bolsward had voorgehouden. Hij had hun aangeraden volgens hun privileges een potestaat uit hun eigen hoofdelingen te kiezen en geen vreemde heren in hun land te halen. De hoofdelingen die zijn raad niet wilden volgen, de keuze van een potestaat tegenwerkten en niet met de eensgezind in Sneek gekozen Juw Deeckama instemden omdat zij niemand boven zich wilden hebben, zijn later meer vernederd dan hun tegenstanders.

Tyerck Walta’s huis in Tjerkwerd werd nog in hetzelfde jaar omvergehaald. De volgende personen werden in het zesde jaar doodgeslagen:

• Taecke Herama;
• Bocke, de zoon van zijn broer;
• Douwe Epezoon;
• Haring Doeckezoon;
• Juw Juwinga.

Douwe Galama werd door de Saksen onthoofd. Iedereen weet ook in welke moeilijkheden Groningen later kwam, dat zich eveneens tegen die keuze had verzet: het gaf jonker Focx tweeëndertigduizend gouden guldens en verloor de slag bij de Dam, zoals verderop wordt verteld.

Worps oordeel over keizer en Friezen

Sommige Friezen willen de keizer verwijten dat hij Friesland van het Roomse Rijk heeft vervreemd. Maar uit de ijver van de gezanten en commissarissen, eerst van keizer Frederik en na diens dood van Maximiliaan, de Roomse koning, kan men iets anders opmaken. Zij zijn herhaaldelijk naar Friesland gestuurd om vrede en eendracht tussen de hoofdelingen te brengen en goed bestuur en recht in land en steden te bewaren.

Daaruit kan men zien dat de Roomse koning Friesland niet graag van het Rijk had willen scheiden en afsnijden. Het was al vele honderden jaren een bijzondere heerlijkheid en vrijheid van dat Rijk geweest. Maar door de ongehoorzaamheid en opstandigheid van de Friezen werd hij gedwongen het bestuur van dat land aan hertog Albrecht van Saksen op te dragen.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.