Catharina Schrader in Dokkum, 1705

Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen en latere herinneringen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum .

In 1705 noteerde Catharina opnieuw veel korte registraties. Voor deze pagina zijn alleen gevallen gekozen waarin zij meer over het verloop, de ligging van het kind, het gezin of haar eigen handelen opschreef.

Kraamzorg rond 1715.

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg .

18 augustus: twee zonen bij schipper Cornelis Bonteko

Op 18 augustus hielp Catharina Lisabet, de vrouw van schipper Cornelis Bonteko. Zij kreeg twee zonen. Over één van de twee schreef Catharina dat het uitzonderlijk klein was en ongeveer één etmaal leefde.

Het kind kwam met de voeten naar voren. Catharina schreef dat zij het moest keren. Zij gebruikte daarbij het woord “superfaesi”. De betekenis daarvan is in deze notitie niet duidelijk genoeg om er een moderne diagnose aan te verbinden. Voor de bevalling noteerde zij drie gulden.

25 oktober: Elske, vrouw van een korporaal

Op 25 oktober werd Catharina geroepen bij Elske, de vrouw van een korporaal. In haar latere Memoires noemde Catharina haar “Elske kop of”. Daarmee is deze bijnaam rechtstreeks in Catharina’s eigen tekst te verbinden met deze vrouw. Het register dateert de bevalling op 25 oktober; in de latere Memoires schreef Catharina 20 oktober. Toen zij kwam was het vruchtwater al weg en lag het overleden kind met de rug naar de geboorteweg.

Een Friese schuit wordt gebruikt voor vervoer en werk. Waterwegen speelden een grote rol in het dagelijkse verkeer rond Dokkum.
Lees meer over schippers en scheepsvolk .

Catharina keerde het kind. Daarna bleef het hoofd vastzitten. De navelstreng lag driemaal om de hals. Zij schreef dat zij de streng inwendig met een schaar in stukken moest knippen voordat het kind geboren kon worden. Het was een dochter.

In haar latere herinnering formuleerde zij het zeer direct: “Most ick dy int ligam an stucken met de scher losmacken.” Daarmee bedoelde zij dat zij de om de hals gewonden navelstreng met de schaar moest losmaken. Voor haar hulp noteerde zij één gulden en acht stuivers.

10 november: Maricken, dochter van een turfdrager

Op 10 november hielp Catharina Maricken, dochter van turfdrager Jan Schlim. Zij was getrouwd met een soldaat. De bevalling duurde twee etmalen.

Er werd een zoon geboren. Catharina schreef dat het ondanks de lange duur nog goed afliep. Zij noteerde één gulden en dertien stuivers.

Een Friese schuit wordt gebruikt voor vervoer en werk. Waterwegen speelden een grote rol in het dagelijkse verkeer rond Dokkum.
Lees meer over schippers en scheepsvolk .

Verder lezen

Achtergrond: bevalling en kraamzorg in Friesland

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.