Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen en latere herinneringen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum .

Dokkum, buiten de Aalsumerpoort, 3 augustus 1726: twee grote zonen

Op 3 augustus 1726 werd Catharina buiten de Aalsumerpoort in Dokkum geroepen bij Reyner de smid en zijn vrouw Antie. Zij noteerde drie gulden en elf stuivers.

Friese stad rond 1715.

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Lees meer over Dokkum in de 18de eeuw .

Antie droeg een tweeling, twee zonen. De eerste kwam zonder de bijzondere problemen die Catharina bij de tweede beschrijft.

Bij het tweede kind waren de vliezen volgens Catharina zo dik dat zij die niet vanzelf kon breken. Zij moest ze met iets scherps openen. Daarna zocht zij de voeten. Het kind lag zeer ongunstig met een schouder naar de geboorteopening.

Kraamzorg rond 1714.

Kraamzorg rond 1714.

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg .

Catharina draaide het kind met grote moeite. In haar register voegt zij toe dat de hielletjes na het draaien naar boven lagen. Zij kreeg ook deze zoon levend geboren.

Ze noemt beide jongens zeer groot en zwaar. Er kwam veel vocht vrij. Ook de nageboorte zat vast. Ondanks die moeilijkheden waren de moeder en de kinderen na afloop in leven; over hun latere toestand schrijft Catharina hier niets.

Lees meer verhalen uit Catharina’s latere praktijk.

Woning rond 1715.

Kinderen in het dagelijkse leven van het begin van de 18de eeuw. Gezinnen waren groot en kinderen groeiden op dicht bij het werk van de volwassenen.
Lees meer over onderwijs en opvoeding .

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Dokkum op de kaart

Dokkum op de actuele kaart. De oude binnenstad en de stadsgracht zijn nog duidelijk herkenbaar.

Buiten de Aalsumerpoort

Zuivelbereiding rond 1715.

Zuivelbereiding rond 1715.

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Lees meer over Dokkum in de 18de eeuw .

Dokkum rond 1710.

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Lees meer over Dokkum in de 18de eeuw .

Verder lezen

Dokkumse verhalen

Buiten de Hanspoort, 1724

Bij de Hanspoort, 1725

Kraamzorg rond 1715.

Dokkum op de kaart van Schotanus uit 1664. De Hogepol, waar Catharina woonde, ligt bij de Hanspoort.

Bekijk de volledige kaart van Dokkum uit 1664.

Kraamzorg rond 1715.

Kraamzorg rond 1715.

Kraamzorg rond 1715.
Kraamzorg rond 1715.

Dagelijks leven

Bronnen

Originele notitie van Catharina Schrader, 3 augustus 1726, geval 2205; transcriptie in M.J. van Lieburg (red.), Memoryboeck van de vrouwens. Het notitieboek van een Friese vroedvrouw 1693-1745.

Digitale uitgave bij DBNL .