Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum.

Lees het overzicht van haar leven en werk.

Kraamzorg rond 1715.

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg .

22 oktober 1732: bij een steenhouwer buiten de Hanspoort

Op 22 oktober 1732 werd Catharina buiten de Hanspoort gehaald bij Ellke Arryans Tamson, die zij een steenhouwer noemt. Zijn vrouw was Auwkie. Catharina voegde er nog een familieaanduiding aan toe: Auwkie was een dochter van Sugloober. In een paar regels noteerde zij zo een naam, een beroep, een familieverband en een vrij nauwkeurige plaats aan de rand van Dokkum.

De woorden “butten de Hansporrte” zijn belangrijk. Catharina gebruikt de omgeving van de Hanspoort vaker als plaatsaanduiding. In andere jaren kwam zij daar onder meer bij schipstimmerlieden, een meester-timmerman en bij de kalkovens buiten de Hanspoort . Haar aantekeningen geven daardoor kleine inkijkjes in de mensen die aan deze kant van Dokkum in de 18de eeuw woonden of werkten.

Bij Auwkie waren de omstandigheden ernstig. Catharina schreef dat zij vooraf drie dagen een zware vloed had gehad. Daarna werd een zoon geboren na ongeveer zeven maanden zwangerschap. Zij noteerde verder geen uitgebreide beschrijving van de bevalling. Juist de combinatie van de vroeggeboorte met de drie dagen durende bloeding maakt deze korte notitie toch bijzonder.

Een ambachtsman aan het werk in zijn werkplaats. Catharina kwam tijdens haar praktijk in huizen van uiteenlopende Dokkumer beroepsgroepen.
Lees meer over ambachtslieden .

Voor haar hulp noteerde Catharina 3 gulden. Dat bedrag ligt in de orde van grootte van veel betalingen die zij bij ambachtsgezinnen opschreef. Het is veel lager dan de honoraria die zij van rijke bestuurders en vooraanstaande families ontving, maar duidelijk hoger dan de bedragen van sommige arme gezinnen en soldatenvrouwen.

De steenhouwer past bovendien goed in het beeld dat Catharina van de stad achterlaat. Haar register gaat niet alleen over geboorten. Het noemt tientallen beroepen en concrete plekken. Daardoor komen naast de binnenstad ook de stadsrand en gezinnen buiten de poorten in beeld. De Hanspoort hoorde al bij Dokkum in de 17de eeuw en bleef in Catharina's tijd een herkenbaar oriëntatiepunt.

Overzicht Catharina Schrader

Brouwerij rond 1715.

Een beeld uit het dagelijkse leven in Friesland in de tijd van Catharina Schrader. Het helpt de woon- en werkomgeving van haar patiënten voor te stellen.
Lees meer over ambachtslieden .

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.