Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum.

Lees het overzicht van haar leven en werk.

Kraamzorg rond 1715.

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg .

30 juni 1731: op Jackop Simons Helling buiten de Hanspoort

Op zaterdag 30 juni 1731 werd Catharina gehaald naar een plek die zij heel precies aanduidde: “op Jackop Simons Helling buten de Hansport”. Het gezin dat haar nodig had was dat van Geritt Jeronimus en zijn vrouw Alltie.

De naam van de plek is belangrijk. Een helling was een werf aan het water waar schepen of schuiten gebouwd, hersteld of op het droge getrokken konden worden. Dat Catharina daarbij ook Jackop Simon noemt, maakt haar notitie nog concreter. Zij noteerde de naam waaronder deze werf of helling herkenbaar was. De locatie lag buiten de Hanspoort, dus buiten een van de stadspoorten van Dokkum.

De tijdstippen legde ze eveneens vast. Alltie bleef volgens Catharina vanaf vier uur in de ochtend in barensnood tot elf uur. Ze schreef: “Tallemde van morgens van vir uren tot ellef uren.” In modern Nederlands: het duurde van ongeveer vier uur ’s morgens tot elf uur voordat de bevalling tot een einde kwam.

Kraamzorg rond 1715.

Een Friese schuit wordt gebruikt voor vervoer en werk. Waterwegen speelden een grote rol in het dagelijkse verkeer rond Dokkum.
Lees meer over schippers en scheepsvolk .

Uiteindelijk werd een grote zoon geboren. Catharina omschreef hem als “seer bestrengt”. Het woord duidt erop dat het kind tijdens de geboorte sterk bekneld of samengedrukt was. Meer medische bijzonderheden noteerde zij niet. Ook schreef ze hier niets over een andere vroedvrouw of een vroedmeester die vóór haar aanwezig was.

Voor haar werk noteerde Catharina één gulden en zestien stuivers. Daarmee krijgen we naast de plaats en het tijdstip ook een klein inkijkje in haar dagelijkse praktijk: zij hield bij wie haar riep, hoe lang een bevalling duurde en welk bedrag zij daarvoor ontving.

Een jaar eerder was Catharina al naar de Kleine Helling bij een Dokkumer schuitmaker geroepen. In 1729 noteerde zij eveneens een bevalling op de Helling bij schipmaker Henderick Isackx . De vermeldingen geven verschillende namen en hoeven dus niet dezelfde werf aan te duiden. Ze maken wel duidelijk dat de scheepsbouwplaatsen aan het water vaste herkenningspunten in Catharina’s Dokkum waren.

Overzicht Catharina Schrader

Een Friese schuit wordt gebruikt voor vervoer en werk. Waterwegen speelden een grote rol in het dagelijkse verkeer rond Dokkum.
Lees meer over schippers en scheepsvolk .

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.