Het tragische lot van Gerrit van Oppenhuis
(Sneek 1784 - Oppenhuizen 1807)

Gerrit van Oppenhuis werd geboren te Sneek als zoon van pottenbakker Hette en Geertje Zeldenthuis. Gerrit studeerde theologie in Franeker. Hij noemt zich dan Gerhardus van Oppenhuis. Tijdens zijn studie trouwde hij met de 20 jarige katholieke Anna Catharina Dekker. Hun zoontje Hetto werd op 18 december 1805 geboren.

Gerrit werd als predikant van Oppenhuizen benoemd op 11 Oktober 1807. Dit was het dorp bij Sneek waar zijn familie vandaan kwam.

Een ziekte treft de familie

Vader Hette stierf op 15 augustus 1807 in Sneek op 57 jarige leeftijd. Ook Gerrit en zijn zoontje werden ziek. Gerrit deed vanwege ziekte zijn eerste preek voor de kerk pas op 25 Oktober, twee weken na zijn benoeming. Hij was toen erg ziek. Op 16 December overleed hij op 23 jarige leeftijd. Er is nog een grafsteen voor hem in de kerk.

Hetto, hun tweejarige zoontje, stierf een maand later. De jonge weduwe Anna Catharina Dekker bleef alleen achter.

Ziekte en gezondheidszorg in Friesland rond 1800

De rouwadvertentie van Gerrit van Oppenhuis

Anna Catharina Dekker gaat in Sneek wonen

Pas getrouwd en met een zoontje was ze vanuit Sneek naar Oppenhuizen verhuisd waar Gerrit benoemd was als predikant van de Nederlandse Hervormde kerk. Deze jonge man (23 jaar) stierf 1807 al na een paar weken in functie aan een ziekte. Zijn zoontje stierf een maand later.

De weduwe woont nog even als weduwe van de predikant in Oppenhuizen maar keert dan terug naar Sneek. Daar wordt ze tapster in een café en hertrouwd nooit.

Anna Catharina krijgt op 21 augustus 1813 nog wel een dochter, Feikje Feikes Buma. Waarschijnlijke vader is de 25 jarige maar getrouwde boer en kerkvoogd Feike Pieters Buma uit Jutrijp. De kerkvoogd was in ieder geval op 24 november 1812 bij notaris Jan Jacobus Wiersma in Sneek voor de kerkzaken. Voor Feike was 1813 sowieso een bijzonder jaar want hij krijgt met zijn vrouw in Jutrijp in januari ook al een dochter.

Op 1 mei 1816 koopt Anna Catharina Dekker een huis in Sneek van Geertje Ruurds Veldhuis te Woudsend.

Als ze sterft op 23-8-1818 in haar huis Achterom nr. 2.15 is ze nog maar 34 jaar.

Haar dochtertje Feikje is dan 5 jaar. Hans Weisma wordt toeziend voogd over het kind Feikje Feikes Buma. De dochter van Hans Weisma, uit 1835, Antje Faber, zal later met Johannes Oppenhuizen trouwen.

De geboorteaangifte van Feike Buma in augustus 1813 deden Janke Pieters Groustra (39 jaar, vroedvrouw, ex-schoonzuster) met echtgenoot en de kleermaker Johannes Dekker (kleermaker en vader van Anna Catharina).

Noties in de aktes:
Er behoorde onroerend goed tot de nalatenschap, wonende op het Achterom nr. 2.15; weduwe van Gerrit Oppenhuis; moeder van 'onechte' minderjarige Feikje Feikes Buma (voogd is Meindert Wilbers; toeziend voogd is Hans Weisma) (erfgenaam voor helft); erfgenamen van andere helft zijn Stijntje Jans van Essen (weduwe van Johannes Dekker) (1/10), Johannes, Jan en Anna Elisabeth Dekker, te Groningen (elk 1/10) en minderjarige Hendrik Feddes Bleeker (1/10: zoon van Fedde Hendriks Bleeker, te Harlingen & wijlen Grietje Johannes Dekker; toeziend voogd is Lolke Sybrens Zwaal, aldaar). Saldo fl. 294,06.

Buitenechtelijke zwangerschappen in de 19de eeuw