Hattem 1786 - Ament vlucht naar Zwolle

Harmen Thieden Ament is zeventien jaar en werkt in Zutphen in een apotheek. Als gewapende patriot vaart hij met een groep mannen naar Hattem om de stad te helpen verdedigen. Na de beschieting moet hij vluchten; hij heeft geen geld bij zich.

H.T. Ament vertelt:

Ik kwam bij van Dijk logementhouder op den dijk.

Ik kwam bij Van Dijk, logementhouder op de dijk.

Verdeeldheid en een geweigerde burgemeester

Zo verliepen het jaar 1785 en het begin van 1786. Verdeeldheid, onrust en wraakzucht namen van dag tot dag toe. Toen vond de stadhouder het goed een van zijn lijfwachten tot burgemeester van Hattem te maken.

Het stadsbestuur weigerde hem te ontvangen en werd daarin gesteund door de schutterij en het vrijkorps. De Staten van Gelderland vroegen de stadhouder om militaire ondersteuning. Aan het hoofd van de militairen stuurden zij een hofmomber naar Hattem. Dat was ongeveer wat men vroeger in Friesland een plaatsvervangend procureur-generaal noemde.

De republikeinse partij hoorde daarvan en zocht steun bij de gewapende korpsen. Vanuit Zwolle, Deventer, Kampen en andere Overijsselse steden kwamen die Hattem openlijk te hulp. De Staten van Overijssel waren die partij namelijk toegedaan.

Met zestig man de IJssel af

Vanuit Zutphen zakten wij in het geheim in de avond de IJssel af met een schip. Aan boord waren zestig man met geweren en wapens en drie officieren, onder wie De Roller als kapitein. De volgende dag kwamen wij in Hattem aan. De adjudant, de latere generaal Daendels, gaf ons daar biljetten voor inkwartiering.

Vanuit Overijssel werd alles voor de verdediging aangelegd. Bij het Katerveer kwam een batterij van zes achttienponders. Er werd ook een gedekte weg van Hattem naar de IJssel gemaakt. Daar lagen verscheidene schepen en ponten gereed, zodat wij veilig konden oversteken als wij moesten terugtrekken.

Beschoten met houwitsers

Dat gebeurde korte tijd later ook. Het bataljon van Plettenburg rukte naar de stad op met zwaar geschut, waaronder houwitsers. Daarmee werd de stad beschoten. Wij hadden helemaal geen geschut. Het was onmogelijk stand te houden, zeker gezien de zwakte van de stad: zij had vrijwel geen wallen.

Er was een eis tot overgave gedaan. Nadat enkele houwitsergranaten in de stad waren gevallen, verlieten wij haar en trokken langs de gedekte weg naar het Katerveer terug. De batterij met achttienponders sloeg daar iedere aanval van de militairen af.

Wij kwamen met de aanwezige vaartuigen allemaal behouden over, evenals de meeste mannelijke inwoners. Alleen baron Van Keppel niet. Hij viel overboord uit een ander schip dan dat waarin ik zat en verdronk.

Honger en dorst in Zwolle

Vanaf het Katerveer marcheerden wij naar Zwolle. Daar kwamen wij tegen de avond aan, afgemat door honger en dorst. Wij werden in de kerken ondergebracht en kregen er brood, kaas en bier. Nog diezelfde avond werden wij ingekwartierd.

Ik kwam bij Van Dijk, logementhouder op de dijk. Ik had geen geld bij mij. Daarom kwam het mij heel goed uit dat ik de heer S. Kretsmer ontmoette, een belangrijke wijnhandelaar uit Zutphen. Hij gaf mij wat geld. Door zijn tussenkomst werden mij ook kleding en linnengoed uit Zutphen toegestuurd.

Bericht aan mijn vader en mijn werkgever

Ik schreef mijn vader wat er gebeurd was. Hij keurde mijn gedrag niet af. Ik schreef ook aan mijn werkgever, de heer Harmsen. Hij prees mijn gedrag zeer en spoorde mij aan standvastig te blijven.

Maar hij maande mij ook voorzichtig te leven. Ik was nog jong en kon gemakkelijk in slecht gezelschap terechtkomen.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.