De verdediging van de Oude Schouw bij Irnsum, 1672
Poppo van Burmania beschreef in zijn kroniek zijn verblijf en bevel over de Oude Schouw bij Irnsum in 1672. Zijn eigen verslag staat hieronder in afzonderlijke blokken, in modern Nederlands.
Februari-juni 1672
Poppo van Burmania:
Op 31 januari trok mijn vaandrig Pieter van Lemmen met 25 mannen van mijn compagnie naar Coevorden. Op 15 februari vertrok mijn compagnie van Leeuwarden naar Meppel. Op 6 maart kwam Van Lemmen daar weer bij ons. Op het Rouveen werd een schans gebouwd.
Poppo van Burmania:
Op 22 mei kwam mijn compagnie vanuit Meppel op de Ommerschans aan. Die schans werd op 15 juni ingenomen. Op 18 juni kwam mijn compagnie in Leeuwarden en vertrok diezelfde avond naar Schoterbrug. Het Friese leger lag toen op het Heerenveen.
Een verdedigingspost bij Irnsum
De Oude Schouw lag aan een belangrijke waterovergang bij Irnsum. In het Rampjaar 1672 liet Friesland er een post verdedigen tegen een mogelijke opmars van het Münsterse leger. Op 1 juli kwam Poppo van Burmania er met mannen uit de grietenijen, gewapende burgers en soldaten. Hij kreeg het bevel over de versterking.
Versterking rond 1672.
Poppo van Burmania:
Op 1 juli kwam ik persoonlijk met een regiment mannen uit de grietenijen, andere compagnieën, burgers en soldaten bij de Schouw. Ik nam mijn intrek bij Willem Meinerts, om er als bevelhebber het kwartier te verdedigen.
Het Friese leger komt en vertrekt
Op 10 juli kwam luitenant-generaal Hans Willem van Aylva met zijn leger uit Heerenveen naar de Oude Schouw en Irnsum. Na zijn aankomst bleven er drie of vier compagnieën bij Burmania achter.
Op 16 juli trok de hoofdmacht verder naar Bergum. Kort daarna week het leger uit naar Tietjerk. Burmania bleef op de Oude Schouw met de mannen die onder zijn eigen bevel stonden.
ick ben in mijn quartijr op de Schow geblewen met mijn onderhebbende volkeren.
Op 2 juli werd Coevorden ingenomen; op 9 juli begon het beleg van Groningen. Op 13 juli legde prins Hendrik Casimir de eed als stadhouder en kapitein-generaal van Friesland af.
Zes compagnieën uit de grietenijen vertrekken
Op 24 juli werden zes compagnieën van de grietenijen ontslagen. Deze mannen waren onder leiding van drie plaatselijke bestuurders georganiseerd:
- Bart(h)olt van Douma, grietman en kolonel.
- Laes van Burmania, grietman en luitenant-kolonel.
- Douwe Carel van Unia, grietman en majoor.
Poppo van Burmania:
Ik kreeg zes compagnieën gewapende burgers uit Leeuwarden en Sneek in hun plaats, samen met nog enkele compagnieën soldaten.
Versterking rond 1672.
Een aanval bij het Heerenveen
Op 8 augustus, rond tien uur in de avond, werd het volk bij Heerenveen aangevallen. Majoor Hayo Hendrick van Manderijck had daar het bevel. De aanvallers werden teruggeslagen.
Op 17 augustus kwam het beleg van Groningen ten einde. Burmania noteerde:
Den 17. heeft de biscop van Munster de belegeringe van Groningen verlaeten.
Koerier rond 1672.
Na elf weken vertrekt Burmania
Poppo van Burmania:
Op 7 september trok het leger van Tietjerk naar het Heerenveen en kort daarop naar Wolvega. Op 14 september kreeg ik persoonlijk opdracht om van de Schouw naar Wolvega te trekken. Ik had er elf weken het bevel gevoerd. Eén compagnie onder majoor Aesgema bleef achter; de burgercompagnieën waren ontslagen.
Poppo van Burmania:
Op 23 september trok ik met het leger van Wolvega naar het Heerenveen. Ik kreeg daar onderdak bij apotheker Roelof Sierx.
Plaatsen rond de Oude Schouw
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Irnsum
Bij deze verhalen
Plaatsen in het verhaal
Dagelijks leven
Militairen rond 1650.
Militairen rond 1600.
Bronnen
Verantwoording
De passage over de aanval op het Heerenveen van 8 augustus staat als bericht in Burmania's kroniek. Hij noemt die aanval niet als eigen ervaring.