1863: een vader en zoon uit Midsland blijven op zee
Het schoenerschip Orion voer van Randers in Denemarken naar Londen toen het in een storm verging. Niemand van de opvarenden overleefde. Aan boord waren twee mannen uit Midsland: stuurman Leendert Groendijk en zijn oudste zoon Cornelis, die als matroos werkte.
Hun dood raakte een gezin dat van het loon van de zeevarenden afhankelijk was. Leendert liet een weduwe met zeven kinderen na. Vijf kinderen waren volgens de oproep in de krant nog te jong om hun eigen brood te verdienen. Ook Cornelis, de oudste zoon, kwam niet terug.
20 februari 1863: de noodoproep in de krant
In de Opregte Haarlemsche Courant van 20 februari 1863 verscheen een oproep om de weduwe te steunen. De tekst noemt de verdronken stuurman een hardwerkende huisvader die voor zijn gezin zorgde. Na zijn overlijden en dat van zijn zoon bleef de vrouw zonder middelen van bestaan achter. De ondertekenaars vroegen welgestelde lezers om geldelijke hulp en beloofden later publiek verantwoording af te leggen over de ontvangen giften.
Daar de eerstgenoemde ene weduwe nalaat met zeven kinderen, waarvan vijf nog te jong zijn om voor hun onderhoud te kunnen zorgen
Dat stond in de oproep over de zeven kinderen. De oproep beschreef hoe de weduwe haar man en haar zoon had verloren, terwijl vijf kinderen nog niet zelf in hun onderhoud konden voorzien.
Een huishouden zonder het loon van de zeeman
Met het overlijden van de vader en de oudste zoon was het gezin de inkomsten van twee zeevarenden kwijtgeraakt. Vijf kinderen konden nog niet zelf hun brood verdienen. Er bestond in 1863 geen algemeen stelsel dat zo een gezin vanzelf van voldoende inkomen voorzag. Nabestaanden konden afhankelijk worden van giften van kerken, buren, verenigingen en onbekende krantenlezers.
Dat anderen geld voor haar probeerden te verzamelen, was niet uitzonderlijk op een eiland waar veel mannen op koopvaardij- en vissersschepen werkten. In 1899 beschreef P.J. Wichers het Willem Barendsfonds, dat vanaf 1882 hulp bood aan behoeftige oud-zeelieden, vissers, weduwen en wezen.
Ook andere scheepsrampen raakten gezinnen in de dorpen.
Wat is nog zichtbaar?
- De oude dorpskern van Midsland
- De kust en de haven waar gezinnen van zeevarenden nieuws verwachtten
- De online bewaarde krant van 20 februari 1863
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.