Zwaagwesteinde in de 17de eeuw
De huizen van Zwaagwesteinde lagen nog verspreid langs de weg tussen Kollumerzwaag en Veenwouden. Ten noorden lagen wei- en hooilanden; aan de zuidkant lagen akkers op ontgonnen veen en verderop turf- en heidegrond.
Turfwinning rond 1600.
Turf, sloten en kleine erven
De turfwinning bepaalde veel van het werk. Turf moest worden gestoken of gebaggerd, gedroogd, opgestapeld en vervolgens afgevoerd. Kleine zijsloten naar grotere waterlopen maakten vervoer per praam of ander ondiep vaartuig mogelijk.
Rond 1620: een doopsgezinde gemeente
Voor of omstreeks 1620 ontstond een doopsgezinde gemeente voor dit gebied. Doopsgezinden hadden in deze tijd geen opvallende kerkgebouwen. Zij kwamen bijeen in eenvoudige vergaderplaatsen en waren voor hun samenkomsten verbonden met Kollumerzwaag.
Dorpsleven rond 1650.
1695: veertig leden zonder armensteun
In 1695 telde de doopsgezinde gemeente veertig leden die zichzelf konden onderhouden. In de telling waren mensen die armensteun kregen niet opgenomen. Daardoor moet de werkelijke groep gelovigen, met ondersteunde gezinnen en kinderen, groter zijn geweest.
De vermelding is belangrijk omdat Zwaagwesteinde nog klein was. Een aanzienlijk deel van de bewoners van Zwaagwesteinde en Kollumerzwaag moet dus met de doopsgezinde gemeenschap verbonden zijn geweest.
Zuivelbereiding rond 1650.
Wonen
De meeste woningen waren klein en stonden dicht bij het werk: boerderij, land of veen. Een gezin kon een koe of enkele dieren houden, terwijl volwassenen en oudere kinderen daarnaast voor loon bij boeren of in de turfwinning werkten.
Wat is er nog te zien?
- De oude Voorstraat.
- Het verkavelingspatroon tussen weg, weiland en vroegere heide.
- De plaats van de latere doopsgezinde traditie in het dorp.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.